Mijn boekenproject is dit jaar maar een klein stapeltje. Ik heb weer last van concentratieproblemen. Ik neem het me niet kwalijk. Ik weet hoe het komt. Mijn lieve vriendin overleed, waar ik me verdrietig door voel. Ook het wereldgebeuren. Ik kan me niet voorstellen dat we terecht gekomen zijn in de wereld zoals hij nu is. Dat Gaza door kan etteren en Oekraïne, ellende in de Soedan, idiote wereldleiders als Trump en Netanyahu. En Nederlanders die aan alle kanten schreeuwen dan Nederland "rechts" is, mijn land, mijn Nederland? Het maakt dat ik me naar voel.
Gisteren schoot me ineens een woord te binnen, "AANDACHT". Ik wil dit woord, als goed voornemen, volgend jaar eens vaak oproepen. Het woord voelt fijn aan. Beter dan streng tegen mezelf zeggen "CONCENTREER JE". Aandacht, daar zit naar mijn gevoel in: tijd nemen, RUST. Ik doe het nu een paar dagen en wanneer ik het toepas voelt het fijn.
En volgend jaar, opnieuw lezen. Heerlijk lezen wens ik mezelf toe
MIJN BOEKENPROJECT 2025
Kronieken - Bob Dylan
Een Freeweellin'-tijd - Suze Rotolo
Verander je brein, verander je leven - Nicole Vignola
De weg van de kunstenaar - Julia Cameron
De Kleine Patisserie in Parijs - Julie Caplin
Hoop voor hart en hersenen - Eric Scherder
Oud worden, jong blijven - Eric Scherder
Verander je Brein, verander je Leven - Nicole Vignola
Brieven aan Nelson Algren - Simone de Beauvoir
De Kleine Theewinkel in Tokio - Julie Caplin
Trots en Vooroordeel - Jane Austen
Parijs is een Feest - Hemingway
Madonna - Lucy O'Brien
Hedy - Leonoor Meijer
Mansfield Park - Jane Austen
New York - Edward Rutherford
Alle Journalistiek is Activisme - Frederike Geerdink
Mijn boekenproject 2025 is anders verlopen dan andere jaren. Ik kon me heel slecht concentreren. Eerst was ik uit mijn evenwicht door de Gaza-oorlog en de Nederlandse politiek, daarna werd het erger door het overlijden van mijn vriendin.
De laatste maanden las ik het boek van Anja Meulenbelt. Zij beschrijft de geschiedenis van Gaza en praat over de recente ontwikkeling en de reactie van het Westen erop.
Het boek van Frederike Geerdink kreeg ik cadeau van vriendinnen. Ik ben nu op de helft. Frederike is als journaliste terecht gekomen bij de Koerden in Oost Turkije. Omdat zij met de mensen daar sprak begon ze te merken dat journalistiek meer voor haar dan "objectiviteit" werd. Toen zij in de Turkse gevangenis terechtkwam en er ook weer uit, werd haar gevraagd:" Nu bedenk je je waarschijnlijk wel 2 keer voor je iets schrijft". Haar antwoord: "Ik denk dat ik wel 10 keer nadenk wanneer ik iets schrijf, waarom zou ik dit nu verlagen naar maar twee keer?" Het is interessant haar ontwikkeling te lezen.
Journalistiek is Activisme, een voorbeeld: Gisteren kregen wij mee dat Wijers ontslag nam nadat Hugo Logtenberg van de NRC appjes kreeg waarin Wijers Dilan Yezilgoz een feeks noemde. Eerder zou hij haar beticht hebben van liegen. De NRC gaf een bewijs te hebben, het was er niet en het bleek dat het een andere journalist was die haar leugenaar genoemd. Later zag en hoorde ik de journalist Hugo Logtenberg zeggen dat hij de macht had gecontroleerd en dat D'66 hier maar aan moest wennen. Ik vroeg me af, controleerde hij de macht of was Hugo Logtenberg nu zelf DE MACHT. Door zijn invloed, door gebruik te maken van het lekken van appjes, door van alles te doen om uit te zoeken wat Wijers eerder deed en gezegd heeft, veroorzaakte hij het weggaan van Wijers. En waarom? Puur journalistieke interesse of speelde er meer?
En dan het boek "Just Kids" van Patti Smith. Ik kwam haar stomtoevallig tegen op YouTube toen ik iets zocht over Bob Dylan. Ik zag haar optreden bij de Nobelprijsuitreiking, waar zij als plaatsvervanger van Dylan stond. Ik hoorde haar A Hard Rain zingen, zo mooi en toen, voor al de genodigden, de Zweedse koninklijke familie, dames in gala en heren in smoking, stopte zij met zingen, onverwacht, en stamelde, het spijt me zo, kan ik nu verder gaan, ik ben zo nerveus, waarna een groots applaus klonk en zij verder ging. Ik zag de betrokkenheid in de ogen van hooggeplaatste dames en heren.
Daarna ben ik meer over haar gaan zoeken. Zij was een punkzangeres uit de jaren 70. Ik had nog nooit van haar gehoord. Mijn muziekinteresse is gestopt bij de punk. Maar in het boek lees ik nu over haar jaren in New York, doodarm, samenwonend met de fotograaf Robert Mapplethorpe, hij maakt prachtige foto's van haar.
Zij schrijft zo mooi, ik lees het werkelijk in 1 ruk uit. Niets geen, me niet meer kunnen concentreren.
Mijn tienerjaren herleven. Ze beschrijft hoe het toen was, haar liefde voor Robert Mapplethorpe, de muziek, de kunstenaars, haar ontmoetingen met oa Janis Joplin, Jimi Hendriks en Andy Warhol. Politieke ontwikkelingen, zoals de moord op Kennedy. Beschrijvingen van New York, waar ze wandelden en vooral iets te eten zochten. Wat ik vooral zo leuk vind is de beschrijving van Hotel Chelsea. Robert en zij woonden er een periode. Tijdens mijn wandelingen door NYC via YouTube loop ik er soms langs, het is een schitterend hotel, maar vooral de geschiedenis, ik wilde er al zo vaak meer van weten. Werkte zij oorspronkelijk in een boekhandel, later werd zij bekend als songwriter en zangeres. Zij is nu 79 en ziet er prachtig uit. Niet make up mooi, het tegenovergestelde, lang grijs haar, bijna als een indiaan, onopgemaakt gezicht. Ik ga meer over haar zoeken. Ze inspireert mij.
MIJN BOEKENPROJECT 2025
Kronieken - Bob Dylan
Een Freeweellin'-tijd - Suze Rotolo
Verander je brein, verander je leven - Nicole Vignola
De weg van de kunstenaar - Julia Cameron
De Kleine Patisserie in Parijs - Julie Caplin
Hoop voor hart en hersenen - Eric Scherder
Oud worden, jong blijven - Eric Scherder
Verander je Brein, verander je Leven - Nicole Vignola
Brieven aan Nelson Algren - Simone de Beauvoir
De Kleine Theewinkel in Tokio - Julie Caplin
Trots en Vooroordeel - Jane Austen
Parijs is een Feest - Hemingway
Madonna - Lucy O'Brien
Hedy - Leonoor Meijer
Mansfield Park - Jane Austen
New York - Edward Rutherford
Alle Journalistiek is Activisme - Frederike Geerdink
Recent bekeek ik een nieuwe serie over Jane Austen op de BBC. De toon van deze serie is anders dan ik normaal hoor wanneer men het over Jane Austen heeft. Het gaat over haar roman Mansfield Park. Verteld wordt dat dit boek na Pride and Prejudice en Sense and Sensibility haar eerste volwassen roman is. Dat zij in dit boek niet langer over romantische verwikkelingen wil praten, maar over haar eigen tijd, datgene wat zij als goed waarnemer om zich heen ziet. Haar vader is dominee van een plattelandsgemeente. Toen Jane en haar zus Cassandra geen goede echtgenoten konden vinden, besloten hun ouders naar het meer mondainere Bath te verhuizen. Jane vond iemand, maar hij stierf jong. Cassandra haar verloofde overleed in het Engelse leger. Daarna waren er geen romantische verwikkelingen meer. Jane wilde alleen nog maar schrijven en Cassandra en haar moeder zorgden ervoor dat alles rond haar geregeld werd, zodat Jane dit kon doen.
Na het overlijden van hun vader vindt hun broer een huisje op zijn landgoed waar zij kunnen wonen. Die broer wordt in zijn kindertijd geadopteerd door een heel rijk echtpaar. Na hun overlijden erft Edward alles. Zo komt het dat Jane zowel onder "gewone" mensen kwam als onder de "upper ten". Zij zag het grote verschil tussen arm en rijk en beschreef dit in Mansfield Park.
Het verhaal gaat over 3 zussen. 1 trouwt rijk en woont in een enorm landhuis, 1 woont in een kleinere woning, zij is een enorme bedisselaar, niemand vraagt erom, maar zij denkt dat ze alles moet regelen. De jongste zuster trouwt met een arme zeeman, ze krijgt veel kinderen. De bedisselende zus regelt het zo dat Fanny Price, 1 van de arme kinderen van de jongste zus opgenomen wordt in het huis van de rijke familieleden. Zus nummer 2 duwt haar altijd beneden naar, nooit een goed woord, wil dat Fanny begrijpt dat ze van arme afkomst is en dat ze zich niets moet inbeelden. In de BBC-documentaire komt dit sterk naar voren, Jane als feministe. Maar wat ook sterk naar voren komt is dat Jane in haar boek iets schokkends doet. Zij stelt de slavernij ter discussie.
Fanny Price stelt een vraag over de slavenhandel aan haar oom Sir Thomas Bertram wanneer hij terugkeert uit Antigua – een zeldzaam en krachtig moment in Mansfield Park. Maar haar vraag wordt gevolgd door een "doodse stilte": haar neven en nichten reageren niet, en Fanny voelt zich voelbaar ontmoedigd om door te vragen.
Fanny's vraag toont haar verlangen om te begrijpen wat haar oom heeft gedaan in de West-Indische koloniën. Maar uit de stilte volgt indirect hoe maatschappelijke en familiale structuren het gesprek over slavernij onderdrukken. Austen lijkt hier kritiek te leveren op de hypocrisie van de hogere klasse.
----------------
Ik heb me er nu eens in verdiept en begrijp nu pas dat in de tijd dat Jane Austen leefde, de slavernij een hot item was. De Engelsen hadden stukken van wat nu de USA heet in bezit genomen en leggen hier plantages aan, waar slaven op werken. Lange tijd werd dit normaal gevonden, in Jane's tijd begint dit te veranderen. In haar tijd was het net verboden nieuwe slaven naar de VS te brengen. Het zou nog jaren duren voordat het echt verboden werd.Ik realiseer me nu de wisselwerking tussen slavernij en rijkdom in Europa.
Haar vader, George Austen was medeverantwoordelijk voor een huwelijksregeling die verbonden was aan een suikerplantage in Antigua, eigendom van James Langford Nibbs. Deze rol hield in dat hij de verdeling van eigendommen en inkomsten binnen de regeling moest zien, maar hij beheerde de plantage niet zelf en kreeg waarschijnlijk geen directe financiële vergoeding. Zijn mede-trustee was een advocaat die de praktische zaken regelde, wat erop wees dat George Austens eerder formeel dan actief was.
Jane Austens broers, waaronder Henry Thomas Austen, waren later actief in de abolitionistische beweging. Henry was zelfs afgevaardigde op een anti-slavernijconferentie in Londen in 1840. Jane schrijft in een korte brief dat ze het werk van Thomas Clarkson, een bekende abolitionist, bewondert.
-----------------------
Ik ontdekte dat vooral de tweede zonen van rijken naar Amerika gingen om leiding aan de plantages te geven, de eerste zonen erfden de goederen in Engeland van papa. Vanuit de plantage kwam een enorme rijkdom richting Engeland. Veel van de grote landhuizen die wij nu bewonderen worden in die tijd gebouwd met het geld wat via de arbeid van slaven werd verdiend.
Plantagehouders ontmoeten inheemse mensen die kleine stukken land bezaten. Zij stelde vast dat grote stukken land nu van hen is. Zij zien daarna de kunst van het opkweken van tabak, pompoen, suiker, cacao af van de inheemse bevolking. De laatsten sterven in grote getallen vanwege ziekten die de blanken meenemen, waartegen de inheemse bevolking niet immuun is. Daarom moet er naar een alternatief gezocht worden voor de arbeid op het land. De blik gaat naar Afrika. Afrika heeft al een bestaande slavenhandel, deels intern en deels via Arabische kooplieden.
Quakers waren fel tegen de slavernij. De Quakers kwamen naar de VS in de17e eeuw. Hun komst was deels gemotiveerd door religieuze vervolging in Europa en deels door hun wens om hun geloof te verspreiden. De Quakers speelden een cruciale en vaak pionierende rol in de strijd tegen slavernij, zowel in de Verenigde Staten als in het Verenigd Koninkrijk.
Nadat de slavernij verboden was betaalde de Britse overheid herstelbetalingen aan slaveneigenaren, dat was toen 40% van het overheidsbudget. Oa aan John Gladstone, vader van een latere premier, die naar schatting bijna €96 miljoen kreeg. Veel van deze ontvangers waren al rijk en investeerden hun compensatie in de industrie, infrastructuur, oa de aanleg van spoorwegen en banken, die op hun beurt weer leningen verstreken aan industriëlen. De periode die wij nu de Industriële Revolutie noemen breekt aan. Deze periode zal een arbeidersproletariaat laten ontstaan, arme mensen die het werk doen, waaronder kinderen.
MIJN BOEKENPROJECT 2025
Kronieken - Bob Dylan
Een Freeweellin'-tijd - Suze Rotolo
Verander je brein, verander je leven - Nicole Vignola
De weg van de kunstenaar - Julia Cameron
De Kleine Patisserie in Parijs - Julie Caplin
Hoop voor hart en hersenen - Eric Scherder
Oud worden, jong blijven - Eric Scherder
Verander je Brein, verander je Leven - Nicole Vignola
Hedy d'Ancona, ik "ken" haar al heel erg lang. Vroeger toen zij politicus was en onlangs zag ik haar nog via "X" toen de PvdA afscheid nam van Aboutaleb. Zij sprak Aboutaleb toe en dat deed zij op z'n Hedy's, mooi. Ik merkte ook hoe fake news ontstaat. Eerst zag ik een filmpje dat Aboutaleb voor een bijna lege zaal staat, erbij geschreven stond, zo gaat de PvdA met zijn coryfeeën om. Het was een leugen, want ik bekeek op de livestream de hele bijeenkomst en de zaal was helemaal vol.
Maar goed, Hedy is met haar 88 jaar nog steeds actief. Het leek me leuk om weer eens te kijken hoe het allemaal met haar gegaan is in haar leven. Dus ik reserveerde een boek over haar via de bieb, het was leuk en ook leerzaam. Wat heeft zij veel gedaan. Hoe daar een keuze uit te maken?
Ik bedacht, bespreek de dingen maar die me raakten:
Herinneringen
Feminisme
Zorg voor vluchtelingen
HERINNERINGEN:
Man, Vrouw Maatschappij met Joke Kool Smit
Hedy start samen met Wim Hora Adema het blad "Opzij". Ik vraag me af, bestaat het nog? Weet 1 van jullie dit?
Vrouwenpraatgroepen
"Marie, wordt Wijzer"
De Schaamte Voorbij
Een Vrouwenkrant
Vrouwencafé
Baarmoederkijkdagen
Moeder Mavo
Dolle Mina
Baas in Eigen Buik
FEMINISME
Hedy's moeder heeft weinig kansen gehad. Zij wilde dat haar dochter het beter zou krijgen. Hedy kan goed leren en gaat naar de universiteit. Zij vindt toneelspelen leuk en zit in een studenten theater, zij vindt het leuk om in de aandacht te staan en zij legt gemakkelijk contacten. Op een gegeven moment ontmoet ze Joke Smit Kool, een andere grote Nederlandse voorvrouw van het feminisme. Vaak kwamen ze bij elkaar.... aan de keukentafel. Echt klikken deed het niet. Joke, die beleid tot op de puntjes wilde uitstippelen en niets aan het toeval wilde overlaten en Hedy, veel gemakkelijker, doen, nu doen, aanpakken en mocht zich een probleem voordoen, dan lossen we het op. Ze beslissen dat Joke de theoretica wordt en Hedy de PR doet.
Zij werd lid van de PvdA en komt in de senaat terecht en later in het kabinet v. Agt staatssecretaris van sociale Zaken en Werkgelegenheid. Zij zal veel politiek functies gaan vervullen hierna in het kabinet Lubbers, in het kabinet Kok en in de EU. Een van de zaken die geregeld moet worden is kinderopvang, werkgelegenheid voor vrouwen, gelijke beloning, abortus.
VLUCHTELINGEN
Hedy heeft een Joodse vader, die vergast is in de Tweede WO. Zij heeft hem nooit gekend. In de discussies mbt vluchtelingen die zij moet houden in de kabinetten Lubbers en Kok verdedigt zij het standpunt dat vluchtelingen menswaardig en ruimhartig opgevangen moeten worden. Zij verzette zich tegen het idee dat er sprake zou zijn van een "aanzuigende werking". Maar zij krijgt van doen met Bolkestein. Zijn populistische opvattingen raken haar diep.
Wat haar ook tegenvalt is de sfeer binnen de PvdA: Volgens Jan Pronk hijgerig, pinnig, bezuiniging, bezuiniging, bezuiniging. Aandacht voor elkaar daalt tot een minpunt.
MIJN BOEKENPROJECT 2025
Kronieken - Bob Dylan
Een Freeweellin'-tijd - Suze Rotolo
Verander je brein, verander je leven - Nicole Vignola
De weg van de kunstenaar - Julia Cameron
De Kleine Patisserie in Parijs - Julie Caplin
Hoop voor hart en hersenen - Eric Scherder
Oud worden, jong blijven - Eric Scherder
Verander je Brein, verander je Leven - Nicole Vignola
Na al die jaren die voorbij zijn, ben ik nog steeds fan van Janis Joplin. Ik hield van haar vanaf dat ik haar hoorde op de radio en over haar las in de Muziek Express. Er was geen internet, muziekblaadjes, dat was de informatiebron. Nog steeds wanneer ik haar stem hoor, word ik blij.
Hebben al die meisjes hetzelfde gevoel wanneer zij de concerten van Madonna bijwonen? Ik lees in haar biografie dat het allemaal jonge meiden zijn die er staan, en later hun vriendjes enthousiast maken. Ik lees over dochters waarvan de moeders alle platen van Madonna hebben. Ja, ze heeft fans, veel fans. Wat horen deze mensen, wat zien zij dat ik niet zie?
Ik bekijk veel van haar videoclips. Zo leuk, internet, ik kan ze allemaal met terugwerkende kracht terugkijken. 1 video vind ik prachtig. Hij staat hier boven. Ik hou van de 19e eeuw en ja, dit zijn de kleren van die tijd. Er is nog 1 video die ik opvallend vind. Gemaakt na de invasie van de "Coalition of the Willing" in Irak. Madonna verkleed als Che Guevara omringd door soldaten. Een indrukwekkende video, wauw.
Haar grootvader emigreert naar de VS. Ze komt uit een katholiek, Italiaans gezin, haar moeder vurig katholiek. Ze wonen in een buitenstadje naast Detroit. Haar familie woont in een arbeiderswijk. Ik heb een visioen van krappe kamers in nauwe straatjes, maar......totaal anders. Ik zoek het op Google Earth, verrassende laagbouwhuizen met veranda's. Met veel ruimte ertussen. Jongens vanaf 18 jaar in grote, flexibele auto's en meisjes in wijde rokken, vriendelijk en behulpzaam. Zij niet, zij is een opstandige tiener. Dit komt ook doordat haar moeder jong sterft, een grote klap. Haar vader hertrouwt, het klikt totaal niet tussen Madonna en deze vrouw.
Madonna danst. Dat was voor mij een eyeopener. Natuurlijk zag ik eerder clips waarin ze danst, maar dat zij opgeleid is tot professionele danser is nieuw voor mij. Jong vertrek ze zonder een cent geld op zak naar New York City. De eenzaamste tijd van haar leven, vertelt ze ergens. Ze kent er niemand, alles is vreemd. Hier volgt ze een opleiding tot danser. Ze heeft aanleg, het is een hard leven, leraren zien de toekomst in haar, ze danst in een topsegment. Zij ondergaat allerlei invloeden, slurpt alles op. Maar dan, ze loopt door een steegje, wordt ze vastgegrepen en verkracht.
Drie dingen die haar altijd zullen beïnvloeden, het katholicisme en de daarmee samenhangende onderdanigheid van de vrouw, het overlijden van haar moeder en deze verkrachting.
In haar muziek en dans speelt dit steeds een rol. Ze ontmoet iedereen die er toe doet en kiest wie zij wil dat er voor haar gaat werken. Zij heeft de macht, zij bepaalt.
Het katholicisme en seksuele controle. Het laatste onderzoekt zij in alle vormen. Wanneer zij voor het eerst in een gaybar komt voelt zij vrijheid. Ze voelt zich in het dagelijks leven een vreemde, opstandige, maar hier voelt ze zich thuis. Later zal zij allerlei vormen van seks onderzoeken, seks met mannen, met vrouwen, op het podium en in het boek "SEX" wat zij laat maken, een luxe uitgave. Ze omschrijft zich wel eens als een homoseksuele man in een vrouwenlichaam. Ze spreekt zich openlijk uit over vrouwenrechten en seksualiteit en gebruikt haar platform om te pleiten voor gendergelijkheid. Madonna betwist het idee dat vrouwen onderdanig en passief moeten zijn en moedigt hen juist aan assertief te zijn en hun leven in eigen handen te nemen.
Al bovenstaande thema's komen terug in haar films, video's, tournees, boeken etc., steeds in een andere vorm. Zij MOET werken, het geeft plezier. Pas wanneer zij ouder verandert het. Zij vindt rust bij de Kabbala, een oude Joodse wijsheid leer. Zij krijgt een dochter en later trouwt zij met Guy Richie en krijgt met hem een zoon. Voor hem verhuist zij naar Londen en Schotland en gaat zij een leven als "Lady of the Manor" leven, in een groot landhuis. Ze ontmoet de adel van Engeland, leert paardrijden en jagen. Zij adopteert 4 kinderen uit het Afrikaanse land Malawi. Haar betrokkenheid bij Malawi gaat verder dan adoptie; ze richt in 2006 de stichting Raising Malawi op, waarmee ze onder andere een kinderziekenhuis laat bouwen en onderwijsprojecten ondersteunt.
Hier stopt het boek. Ik lees nog dat er problemen ontstaan tussen haar en Ritchie ontstaan. Op internet lees ik dat ze uit elkaar zijn gegaan. Hoe het verder met haar gaat weet ik niet. Haar kinderen zijn nu groot zie ik op foto's. Guy Ritchie trouwt opnieuw.
Nu ik haar wat beter begrijpt door te lezen wat zij meemaakte, heb ik nu meer sympathie voor haar? Is zij ook een feministisch icoon voor mij? Ik heb bewondering voor de enorme hoeveelheid werk die zij verzet. Maar nee, voor mij is zij geen feministisch boegbeeld. Ik vind haar invloed teveel verweven met macht, met controle. Dat het voor haar een punt is, begrijp ik nu wel beter.
MIJN BOEKENPROJECT 2025
Kronieken - Bob Dylan
Een Freeweellin'-tijd - Suze Rotolo
Verander je brein, verander je leven - Nicole Vignola
De weg van de kunstenaar - Julia Cameron
De Kleine Patisserie in Parijs - Julie Caplin
Hoop voor hart en hersenen - Eric Scherder
Oud worden, jong blijven - Eric Scherder
Verander je Brein, verander je Leven - Nicole Vignola