Posts tonen met het label Biografieproject 2024. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Biografieproject 2024. Alle posts tonen

zondag 15 september 2024

Mijn boeken en biografieproject 2024.



Lezen, zo heerlijk en nog steeds kost het moeite. Op de sociale media zitten, totaal geen probleem. Raar blijft dit toch. Wat las ik de afgelopen tijd?

Het boek van Hillary Clinton heb ik al lang. Om de een of andere reden keek het me aan en zei nu: "Pak me". Ik heb er geen spijt van. Hillary Clinton, ik ben fan van haar. Ik begrijp haar, ze stamt uit dezelfde tijd als ik, de hippiebeweging, het feminisme. Ik heb de haat tegen haar nooit begrepen. Ik lees nu wat sites op internet en lees het allemaal weer, de enorme haat, de uiterst vreemde fake stories die over haar verteld worden. 

Ik leerde ook weer wat door het boek te lezen. Ik dacht dat haar ouders rijk waren. Maar haar vader had een kleine gordijnwinkel en haar moeder was huisvrouw. Als jongere, toen ze nog thuis woonde, was ze aanhanger van Barry Goldwater, een racistische republikein. Haar vader was voor deze man en zij had nog geen eigen politieke identiteit ontwikkelt. Op de Middelbare school ook nog republikeinse. 

Later op de universiteit kreeg zij andere ideeën. Door het lezen van het boek krijg ik een idee hoeveel er  nodig is in een land om sociale rechtvaardigheid voor elkaar te krijgen, ook in een democratie. Hillary probeerde o.a om een gezondheidszorg verzekering voor elke Amerikaan van de grond te krijgen, wat mislukte. Zij reisde Amerika door en sprak met veel gewone burgers, die haar hun problemen vertelden, problemen met verzekeringen en hoge ziektekosten. Ook realiseerde zij zich steeds meer wat een achterstelling vrouwen hadden op de arbeidsmarkt, minder betaald dan mannen, vaak deeltijd banen, geen pensioenen. Zij begreep ook wat echtscheiding voor vrouwen betekent gezien de wetgeving. 

Gisteren zag ik het debat tussen Kamala Harris en Donald Trump. Kamala was veel sterker. Toch kan zij nog verliezen. Ook Hillary won de "popular vote". Ze kreeg 1 miljoen stemmen meer dan Donald Trump. Door het systeem van kiesmannen verloor zij. Dit kan Kamala Harris ook overkomen. 


De foto op de cover van dit boek raakt mijn hart. Ze zijn zo jong, zo mooi, zo onschuldig. New York in de jaren 60, een totaal andere stad dan nu. Huren die nog betaalbaar zijn, wijken vol industrie, industrieën die nu verdwenen zijn, de stad vervallen. Greenwich Village is de wijk waar zij terecht komen. Suze woonde met haar ouders en zus in Queens. Haar Italiaanse ouders zijn communisten en zij groeit op met het idee dat je voor elkaar zorgt, juist wanneer iemand het minder heeft. Haar moeder neemt haar dochters ook mee naar theaters, bibliotheken en musea. Suze is een gevoelig, ontvankelijk kind die zich als kunstenares zal ontwikkelen. 

Bobby Zimmerman komt uit Minnesota. Suze en Bob ontmoeten elkaar in de folksongscene, die toen heel populair is in New York City. Overal waren kleine clubs met life optredens. Bob Dylan, zoals hij zich noemde vertolkte oude folksongs en speelde de harmonica bij andere bands. Ze werden smoorverliefd op elkaar. Ze trekken in een klein appartement in West 4th Street. Hier kun je nog veel meer foto's van deze periode zien. Ze zijn zo leuk. Suze+rotolo+en+Bob+Dylan

Zij beïnvloedt hem, ze neemt hem mee naar theaters, brengt hem oa in contact met het werk van Berthold Brecht. Tijdens hun samenzijn wordt hij beroemd. Dat brengt spanningen mee, beide zijn ze er niet aan gewend. Uiteindelijk gaan ze na enkele jaren uit elkaar. Hoewel het Suze vaak gevraagd werd om over haar jaren met Bob Dylan te praten, heeft ze dit nooit gedaan. Eerst omdat ze het zelf allemaal eerst moest verwerken, en later vanuit privacy overwegingen. Uiteindelijk schrijft ze dit boek. het is een prachtig verhaal. Nogmaals, zo jong, zo mooi, zo onschuldig. 


Dit is andere koek. Hoe kijken schrijvers in de ooit door ons gekoloniseerde landen naar ons? Adriaan van Dis heeft zich erin verdiept. Het boek kan als een naslagwerk gelden want er staan zoveel namen en boektitels in, wil ik ooit er meer over lezen dan pak ik dit boekje erbij.

Adriaan begint met Rudy Kousbroek, "het Oost-Indisch kampsyndroom" wordt genoemd. Ook wordt wordt het Rhemrev Rapport genoemd, een rapport wat over de verschrikkingen van De Nederlanders in Indonesië wat betreft de koelies. Het rapport verdween in een la en werd veel later gepubliceerd. 

Adriaan vertelt over zijn eigen familie. Hij groeide op met drie bruine halfzusjes uit het eerste huwelijk van zijn moeder met een Indonesische man. Zij hadden jarenlang in Indonesië gewoond en de oorlog in kampen doorgebracht. Zijn moeders eerste echtgenote werd in 1944 door de Japanners onthoofd. Later ontmoette zij een voormalige Knil-militair die krijgsgevangene was geweest in een interneringskamp. Samen kwamen ze naar Nederland en kregen ze een kind, Adriaan. Terug in Nederland was er 1 woord, aanpassen............Wanneer je opviel werd je betutteld of bespot. 

Wat de schrijvers opschrijven, waarover Adriaan vertelt, staat haaks op het verhaal wat ons verteld werd. Nu ik ouder wordt en verschillende politieke situaties heb meegemaakt dringt steeds meer tot me door dat er niet alleen in Rusland en China propaganda wordt gemaakt, maar ook en veel in onze Westerse maatschappijen. Voor het eerst werd het me duidelijk toen we ontdekten dat de massavernietigingswapens van Saddam Hoessein niet bestonden, een leugen, waar oorlogen uit voort kwamen. En nu, op dit moment met de Trumps en de Schoofs aan de macht ontdek ik het weer. Echt...... wanneer de migranten verdwenen zijn, dan is de woningmarkt weer helemaal ok? Dan is de zorg stukken meer betaalbaar? Dan is het klimaatprobleem en stikstofprobleem opgelost? De vraag komt steeds bij mij boven, waarom vertellen ze dit? Wat verhullen ze? Dat het neoliberalisme problemen heeft voortgebracht die maatregelen vereisen waardoor zij bang zijn hun macht kwijt raken? Hun macht en hun geld? 

BIOGRAFIEPROJECT 2024

Jagtlust - Annejet van der Zijl

Federico García Lorca - Ian Gibson

Jean Paul Sartre - Annie Cohen Solal

Hortense de Beauharnais - Thera Coppens

Dochter van Napoleon - Constance Wright

A freewheelin' time - Suza Rotolo

Mijn verhaal -Hillary Clinton

MIJN BOEKENPROJECT  2024

Reizen met Charley - John Steinbeck

Reizen zonder John - Geert Mak

De dochter van de Verhalenverteller - Saira Shaw

De Kleur van Thee - Hannah Tunicliffe

De Parfumeur - Frederique Hebrard

De kolonie mept terug - Adriaan van Dis

zondag 21 juli 2024

Mijn biografieproject 2024, Dochter van Napoleon van Constance Wright.


Ik ben nog steeds in de ban van Hortense de Beauharnais en de tijd waarin zij leefde. Ik lees nu mijn tweede boek over haar. Mogelijk nog interessanter dan het eerste boek wat ik las. Al lezend vraag ik me steeds af, hoe weten de schrijfsters al deze dingen toch? Tot in detail worden gebeurtenissen beschreven, zo knap. 

Deze keer heb ik heel veel opgezocht op internet en ben zoveel interessante sites tegen gekomen. Ook sites in de Franse taal, een taal die ik niet spreek. Via vertalen kan ik alles lezen. Zo ontdekte ik dat Hortense zelf een biografie geschreven heeft en ook haar hofdames. Dat de biografie van Hortense op Google Books te lezen is en dat het boek (in het Engels) gesproken af te luisteren is op You Tube. google/books/Memoirs_of_Hortense_Beauharnais_Duchess. Wat lijkt het me heerlijk wanneer je toestemming krijgt om de originele biografieën te lezen in bibliotheken en archieven.

Tijdens het lezen vroeg ik me constant af, hoe deden ze dit, en dan bedoel ik reizen. Ze reisden wat af, en dat in koetsjes op wegen die nog niet verhard waren. Hortense leefde van 1783 – 1837, ze maakte net de eerste treinen in Europa niet mee. 

Aan het eind van haar leven werden de Bonaparte's als persona non grata verklaard in Frankrijk en moest zij met haar zonen vluchten. Geen Europees land wilden hen opnemen, alle heersers hadden een bloedhekel aan Napoleon en zijn familie. Toen Napoleon door Europa trok met zijn legers en de boodschap "vrijheid, gelijkheid, broederschap, omhelsden de volkeren hem, maar niet de leiders. En Napoleon zat nu verbannen op St. Helena, een kaal rotsachtig eilandje waar hij in een tochtig boerderijtje zat, gepest door zijn Engelse bewakers. Het is interessant in het boek te lezen dat hooggeplaatsten in Engeland probeerden vat te krijgen op de situatie en hem probeerden te helpen. Zo was er een dame die probeerde boeken naar hem verstuurd te krijgen, wat niet lukte. 

Hoe "deden" de legers het? Zulke enorme afstanden afleggend? Te paard en lopend?

In de korte tijd dat Hortense leefde, maakte zij enorme veranderingen mee. Toen zij als bannelinge leefde had zij geldtekort. Zij maakte een stoutmoedig plan. Zij wilde via Parijs, waar zij een oplossing voor haar financiële probleem zocht, met een paspoort als de Engelse Mw. Hamilton en haar zonen, doorreizen naar Engeland. Tijdens dit bezoek aan Parijs bezocht zij met haar zoon het Paleis der Tuilerien, waar ooit haar moeder en Napoleon woonde en waar zijzelf kamers had, wanneer zij er logeerde. Zij sloten zich aan bij een groep toeristen, Hortense met een voile over haar hoed, zodat zij niet herkend zou worden en zo liepen zij de kamers door, luisterend naar de uitleg die gegeven werd.

Deze boeken lezen is goed voor het relativeringsvermogen. Niet alleen nu gebeuren er in de wereld dingen die ik me vroeger niet had kunnen voorstellen, zoals een kabinet met PVV-ers erin, die niet meer zullen zeggen, zolang ze in dit kabinet zitten, wat ze eigenlijk wel denken, hoe gek kan het zijn. Trump die in zijn oor wordt geschoten en Biden die er steeds ouder en zieliger gaat uitzien. Dat is dan de creme de la creme wat het "machtigste land" van de wereld als presidenten naar voren kan brengen. Het lezen van deze boeken brengt het besef mee dat ook vroeger tijden "gek" konden zijn. troost het? Ja, half en het maakt ook neerslachtig, vrede in de wereld zal er wel nooit zijn.

Haussmann's architecturale Parijs - Architectuur in het tijdperk van Napoleon III - Het kunsthistorisch archief (arthistoryarchive.com) Heel interessant artikel over de bouw van het moderne Parijs. Een samenwerking tussen Napoleon III, de zoon van Hortense en Hausmann,

Ik ben ook een portret van Hortense aan het schilderen, een aquarel. Het is lang geleden dat ik dit deed. In 2018 volgde ik een cursus illustreren en leerde met allerlei materialen te werken. Ik deed steeds minder met aquarel. Ik vind het daarom nu doodeng weer te beginnen. Ik begrijp niet dat ik vroeger zulke mooie aquarellen maakte, ook op een groot formaat. Maar goed, met kleine stappen probeer ik het opnieuw.

BIOGRAFIEPROJECT 2024

Jagtlust - Annejet van der Zijl

Federico García Lorca - Ian Gibson

Jean Paul Sartre - Annie Cohen Solal

Hortense de Beauharnais - Thera Coppens

Dochter van Napoleon - Constance Wright

zondag 7 juli 2024

Mijn biografieproject 2024, Hortense de Beauharnais - Thera Coppens.


Al lange tijd blog ik niet meer over de boeken die ik las. Ik las ook niet heel veel. Nog steeds omdat ik concentreren moeilijk vind. In mijn herinnering begon het rond Corona. Niet omdat ik de ziekte kreeg, meer alles er rond heen. Het is veel gemakkelijker om veel op internet te zijn. Ja, ik ondervind het ook, internet is verslavend. Ik probeer steeds methoden te bedenken om minder op internet te zijn, ze lukken jammer genoeg (nog) niet.  

Ik las echter wel enkele boeken en wil vandaag het boek Hortense bespreken. Om mijn lijst aan te vullen w.b. mijn Boekenproject 2024 laat ik hieronder foto's zien van de andere boeken die ik las, maar "bespreek" deze niet.


Hortense is een boek wat ik zelf bezit. Ik heb het nu voor de derde keer gelezen en opnieuw ben ik helemaal in "haar" tijd. Toen ik het de eerste keer las maakte ik er daarna een blog over. Hortense de Beauharnais (kleurrijkhortense.blogspot.com)  Vanaf mijn tienerjaren heb ik interesse in de Franse revolutie en de periodes er pal na. En ik vind het nog steeds boeiend. Alles van die periode, de kleding, de politiek, de huizen, de verhalen rond de mensen die toen leefden. Hortense de beauharnais is de dochter van Josephine, de eega van Napoleon. Toen Napoleon keizer werd en zijn vrouw ook kroonde, maakte hij zijn broer en zussen tot koningen van kleine vorstendommetjes in Duitsland en Italië. Het Duistland en Italië zoals wij nu kennen bestond toen niet, wel veel kleine staatjes. 

Josephine had 2 kinderen uit haar eerste huwelijk. Haar man stierf onder de guillotine. Maar zij werd niet zwanger in haar huwelijk met Napoleon en dat was een groot probleem, want er was een troonopvolger nodig. Josephine bedacht toen: "laat mijn dochter met een Bonaparte trouwen en Napoleon kan hun oudste zoon adopteren als zijn opvolger". Maar Lodewijk, de broer van Napoleon, en Hortense lagen elkaar niet. Uit plichtsbesef stemden ze met het plan in. Het leidde tot een heel ongelukkig huwelijk voor beiden. 

Napoleon maakte Lodewijk tot koning van Holland en daarmee werden hij en Hortense de eerste koning en koningin van Nederland. Zij woonden in Nederland in alle nu nog bekende paleizen. Omdat Lodewijk erg achterdochtig en jaloers was beknotte hij Hortense. Zij, een zeer sociale vrouw, hooggevoelig en met artistieke gaven dacht te kunnen musiceren en en dansen met Hollandse dames, maar dat werd verboden. Eenzaam woonde zij in de paleizen. Zij kreeg 3 zonen, 1 van hen stierf in Huis ten Bosch toen hij een kleuter was. Haar verdriet was zo groot dat zij ziek werd en Lodewijk kon niet anders dan haar terug laten gaan naar Frankrijk. Hier kalefaterde ze langzaam weer op.

Lodewijk probeerde zijn hele koningschap zich los te maken van de opdrachten van Napoleon en won hiermee de harten van de Hollanders. Napoleon had een blokkade verordonneerd. Langs alle kusten mochten geen Engels boten aanmeren en daarmee stopte ook onze handel op Engeland. Lodewijk trotseerde de woede van Napoleon toen onze schepen toch op Engeland voeren. Uiteindelijk haalde Napoleon hem weg uit Nederland. Lodewijk toerde hierna door verschillende delen van Europa. Hortense en hij zagen elkaar slechts zelden. 

Hortense maakte alle ups en downs mee tijdens het keizerrijk. Toen Napoleon een grote nederlaag in Rusland leed en de geallieerde troepen Parijs binnen stroomden, werd Napoleon naar Elba gestuurd. Josephine ontving de Russische keizer en Hortense maakte ook kennis met hem. Het klikte, ze werden vrienden. Haar moeder overleed en Hortense was erbij. Maar Napoleon ontsnapte. Hij nam het Hortense erg kwalijk dat zij aangepapt had met Nicolaas, de Russische tsaar. Maar Napoleon kon nooit lang boos op haar blijven, hij hield van de kinderen van Josephine en zij van hem. 100 dagen was Napoleon weer de Franse keizer tot hij voor goed werd verslagen. Josephines kinderen moest het land verlaten. Ze werden vluchtelingen. Hortense had geen contant geld, alleen enkele juwelen. Nergens was ze welkom, aan alle hoven van de verschillende koninkrijken haatte men de Bonapartes. Uiteindelijk vond zij een klein kasteeltje in Zwitserland. kasteel-arenenberg Hier bracht zij de rest van haar leven door en ze huurde in Rome een appartement. In het kasteeltje ontving zij veel van de beroemdheden van haar tijd, schrijvers, muzikanten, componisten, schilders. 

Haar zonen werden ondertussen tieners en twintigers en gingen hun weg. Zij probeerde hen tegen te houden zich al te veel met politiek te bemoeien. Haar tweede zoon stierf in deze periode aan de mazelen wat een enorme klap was. Haar jongste zoon was totaal betrokken bij de politiek, hij werd gevangen gezet en verbannen naar de Verenigde Staten. Hortense heeft nooit geweten dat deze zoon de latere keizer Napoleon III zou worden, die tientallen jaren de toon zou zetten in Frankrijk en omliggende landen. Zij is voor die tijd overleden.

Er valt nog veel meer te vertellen over deze koningin en de tijd waarin ze leefde, maar dan zou dit blogje wel heel lang worden. Momenteel lees ik een tweede boek over haar leven.

Hieronder alle boeken die ik dit jaar las. Bij lange na haal ik mijn doelstelling niet, of er moet iets heel drastisch veranderen. Mijn doel 24, romans en 12 biografieën in 2024. Onderstaande boeken las ik de laatste maanden.


MIJN BOEKENPROJECT  2024

Reizen met Charley - John Steinbeck

Reizen zonder John - Geert Mak

De dochter van de Verhalenverteller - Saira Shaw

De Kleur van Thee - Hannah Tunicliffe

De Parfumeur - Frederique Hebrard

BIOGRAFIEPROJECT 2024

Jagtlust - Annejet van der Zijl

Federico García Lorca - Ian Gibson

Jean Paul Sartre - Annie Cohen Solal

Hortense de Beauharnais - Thera Coppens

woensdag 13 maart 2024

Mijn biografieproject 2024, Federico García Lorca van Ian Gibson.


Ik bekeek een tv programma over boeken dat me tot nu toe ontgaan is "de Wereld rond met Boeken", wat jammer. Een van de afleveringen gaat over de Spaanse dichter Garcia Lorca. Ik zie het huis van zijn ouders. De dichter was homoseksueel maar dat mocht niet gezegd worden binnen de familie, hij zat in een kamertje en schreef. En dan als een soort bom, wordt verteld dat hij in de Spaanse burgeroorlog doodgeschoten is. Het raakt me. Ik weet te weinig van de Spaanse burgeroorlog, eigenlijk meer zijdelings, omdat sommige van de schrijvers die ik las er vochten. Ik wil er meer over weten en laat de biografie van Garcia Lorca reserveren in de bieb.  

Het leven van Garcia Lorca in al zijn complexiteit: dichter, schrijver en toneelschrijver en een belangrijk lid van de zogenaamde Generatie van 27 (1927). Zijn poëzie is vandaag de dag een referentiepunt geworden voor veel hedendaagse dichters en schrijvers in Spanje, zijn moeilijke relatie met zijn familie, zijn depressies, zijn homoseksualiteit, zijn vriendschap met kunstenaars als Dalí en Buñuel, en zijn politieke betrokkenheid bij het Volksfront. Dit boek wordt gezien als een van de beste biografieën over Lorca, die de kant van de armen en de kanslozen koos.

Het lezen van het boek is moeilijk omdat hij zoveel mensen kende en met zoveel mensen kennis maakte, in Spanje, in New York, In Cuba en Argentinië.  In het begin zoek ik op internet, maar dat blijkt vermoeiend. Daarom accepteer ik maar dat ik de namen niet onthoud. Ik weet zo weinig van Spanje, ook plaatsnamen duizelen me.

Deze jongeman, die wil schrijven, tegen de wil van zijn ouders en daarom ook rechten gaat studeren. Zonder veel succes. Tijdens zijn studententijd leert hij kunstenaars kennen. Met Salvator Dali wordt hij bevriend, hij bezoekt de ouders van Salvator Dali. Zijn ze verliefd? Lorca wordt beroemder en beroemder, hij houdt van het oude Spanje, het Spanje van de tijd der Moren, toen er grote voorspoed was, joden, christenen en moslims vredelievend bij elkaar wonend. Het werd weggevaagd met de overwinning van Ferdinand en Isabella, de puur Christelijke koningen. Inquisitie ingesteld, joden en moslims vervolgd, het land in verval. Dat is niet het verhaal van de katholieke kerk en de machthebbers van het Spanje van daarna, Ferdinand en Isabella brachten het ware geloof, brachten de zuivering, gaven Columbus de kans Amerika te ontdekken. Lorca’s is sterk geïnteresseerd in de Arabisch-Andalusische cultuur, die hij als centraal voor zijn identiteit als Andalusische dichter beschouwd. Hij zag de katholieke herovering van Granada in 1492 als een tragisch verlies. Ook wordt hij gevormd door de cultuur van de zigeuners. Lorca ziet zichzelf als een goed katholiek, maar hij roept weerstand bij een deel van de katholieke burgerij. Bij intellectuelen en kunstenaars is hij geliefd. 

Wanneer er een links georiënteerde regering aan de macht komt breekt er een heel bijzondere tijd voor hem aan. De regering wil de onderontwikkelde bevolking bereiken, ze wil scholing gaan geven en 1 van de manieren is ook het inzetten van toneel. Barraca ontstaat, het filmpje hierboven gaat daarover. Lorca staat aan het hoofd van de onderneming, hij stuurt jonge mannen en vrouwen aan die met vrachtwagens de dorpen intrekken. Hier wordt een toneel opgezet en stukken gespeeld die Lorca heeft bewerkt. O.a stukken van de Spaanse schrijver Cervantes. Lorca spreekt de aanwezigen toe. Boeren kijken en vinden het prachtig, het is een groot succes. Maar "rechts" valt aan. Rechtse kranten verspreiden het gerucht dat het Russische marxistische propaganda is wat de jongeren verspreiden. Ook benadrukken zij de homoseksualiteit van Lorca, een doodzonde binnen de katholiek kerk. Barraca zal enkele jaren bestaan. Het gaf Lorca de overtuiging dat mensen die arm en onontwikkeld zijn veel meer begrijpen dan gedacht wordt. Hij hield van deze mensen.  

Naast dichter en pianist ontwikkeld hij zich ook tot toneelschrijver. Zijn stukken worden zeer populair en ook het buitenland wil ze spelen. Zo gaat hij naar New York, hier wordt hij vooral geraakt door de zwarte community, daarna Cuba, nog een paar jaar later bezoekt hij Argentinië. Hij is overal een grootheid, overal applaus.

Maar wanneer hij terugreist naar Spanje komt hij in een sterk veranderde situatie. Rechts, ook extreem rechts vormt nu de regering. Zij wil alles verwijderen wat het volksfront opzette. Links georiënteerden worden opgepakt en steeds meer verhalen over moordpartijen klinken door. Tegen het advies van zijn vrienden vertrekt Lorca naar Granada, naar zijn familie. Hij verblijft in het huis van een vriend, wanneer er laarzen klinken, een bende betreedt het huis en neemt Lorca mee, na enkele dagen wordt hij vermoord, zijn lichaam nooit teruggevonden. De Burgeroorlog staat in de kinderschoenen, Franco komt, gesteund door het fascistische Duitsland en Italië. Jonge mannen en vrouwen uit Europa trekken naar Spanje om hier tegen te vechten, het mislukt, Spanje ook fascistisch. Na WO-II blijft Franco aan de macht. De naam Garcia Lorca wordt niet meer genoemd. 

In de jaren na Franco’s overlijden werd Lorca’s geboortehuis in Fuente Vaqueros omgevormd tot een museum, en zijn nalatenschap wordt nu erkend als een van de belangrijkste bijdragen aan de 20e-eeuwse Spaanse literatuur, zowel nationaal als internationaal. 

Het boek hakt erin. Ik hoopte in het boek meer te begrijpen van de Spaanse burgeroorlog. Ik wist niet dat Garcia zo aan het begin vermoord wordt. Om het verloop van deze oorlog beter te begrijpen zal ik dus nog eens een ander boek moeten lezen. Maar het is heel goed om nu meer inzicht te hebben op de omstandigheden die tot deze oorlog leidden.  


BIOGRAFIEPROJECT 2024

Jagtlust - Annejet van der Zijl

Federico García Lorca - Ian Gibson




zondag 11 februari 2024

Voor mijn boekenproject 2024 las "Jagtlust" van Annejet van der Zijl.


Ik reserveerde het boek bij de bieb. Ik keek vreemd op toen ik het ophaalde, had een ander boek in gedachten. Het blijkt, er zijn twee boeken over dit onderwerp. Een biografie, die ik wilde lezen en het boek dat ik nu in handen hou is eigenlijk meer een biografie van een huis.........Maar, ook dit is leuk. En de biografie over de dichteres reserveer ik later.

Ik ken de Bloomsbury Circle, verrukkelijke verhalen rond de groep kunstenaars en wetenschappers in het Londen in de eerste helft van de 20-e eeuw. Virginia Woolf, Vanessa Bell, Lytton Strachey en meer. Ik ken de verhalen rond de Amerikaanse Gertrude Stein die haar Parijse huis openzette voor schrijvers en kunstenaars. O. a Picasso en Hemingway waren kind aan huis. Maar de verhalen over het Nederlandse Jagtlust, ik ken het niet. Hoog tijd me erin te verdiepen. 

Centraal staat de dichteres "Fritzi", voluit Fritzi ten Harmsen van der Beek (1927-2009). Zij is de dochter van de illustratoren Eelco ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler. De vader werd beroemd door de strip Tiels Flipje, het fruitbaasje van Tiel.

Het verhaal van Jagtlust vind plaats in de 50-er jaren. Nederland is in opbouw, dingen verkrijgbaar op de bon, de pil bestaat nog niet, Fritzi raakt zwanger. 

In 1950 gaat Harmsen van Beek samenwonen met haar minnaar Eric de Mareschal, student Geologie en afkomstig uit een geslacht van oude landadel. Zijn oudere broer heeft het erfrecht over de familiale landbouwgronden: De Mareschal heeft dus geen erfenis te verwachten. Ze hebben het niet breed. Frederike raakt zwanger en haar vader overreedt haar tot een huwelijk, omdat een ongehuwde moeder het in het katholieke Frankrijk moeilijk zal hebben. In de zomer trouwen ze en er wordt feest gevierd in zowel Parijs als Blaricum. Vlak daarna wordt baby Gilles geboren. Aanvankelijk is Harmsen van Beek gelukkig en optimistisch.

Na de dood van haar vader in 1953 jagen Fritzi en haar broer Hein het familiekapitaal, dat haar ouders verdiend hadden er in snel tempo doorheen. Fritzi staat met lege handen en besluit het huis te kraken waar zij af en toe langs loopt. De eigenaar vindt het eigenlijk wel goed, ziet haar als iemand die het huis en de tuin bewaakt. Maar wanneer hij de grond en het huis verkoopt aan de gemeente Amsterdam krijgt Fritzi daarmee te maken. De gemeente weet ook niet zo goed wat zij met het vervallen pand moeten en verhuren het aan haar voor 200 gulden per maand. 

Onder meer Remco Campert, Gerard Reve, Bernlef, Gerrit Komrij, Peter Vos, Ramses Shaffy, Cees Nooteboom, Bert Schierbeek, Louis Lehmann, Jan Vrijman, Frits Müller, Jan Sierhuis, Ed van der Elske komen over de vloer. Het verhaal van Remco Campert is mooi. Fritzi en hij ontmoeten elkaar op een boekenbal, liefde op het eerste gezicht, hij gaat gelijk met haar naar Jagtlust en blijft er wonen. Het huis is armoedig en in verval. Wanneer het regent staan er overal pannen om het water op te vangen. Er zwerven veel katten door het huis, kamers zijn door allerlei mensen bezet, drank vloeit rijkelijk. Wanneer Remco er na een poos weggaat is het niet omdat hij niet meer van haar houdt, nee.... het is omdat hij er niet aan schrijven toe komt. 

Jagtlust groeide uit tot een ontmoetingsplaats van de zogenaamde 'Leidsepleinscene', een bonte verzameling van Amsterdamse dichters, schrijvers, journalisten, acteurs en schilders, onder wie Simon VinkenoogTheo SontropEd van der ElskenRijk de GooyerCees Nooteboom en G.K. van het Reve. Tijdens de bijeenkomsten stond niet zo zeer de artistieke creativiteit centraal, maar men kwam naar Blaricum om te drinken, te vrijen, te slapen en op het dak in de zon te zitten. beeldbankblaricum

Met haar hese stem, haar enorme ogen en haar verslavende, volstrekt oorspronkelijke taalgebruik en gedachtegangen was ze net champagne: bubbelend en bruisend, zich onttrekkend aan elk stereotype van het klassieke vrouwtje. Ze paarde opperste chic aan een totaal gebrek aan gêne en een grote arrogantie aan de opperste onzekerheid, zodat je nooit wist wat je van haar kon verwachten. Maar je vergaf haar alles, want ze had ook iets ontroerends kwetsbaars en hulpeloos over zich. boeken/annejet-van-der-zijl

Fritzi wordt door uitgevers 1 van de beste dichteressen van Nederland genoemd. O.a. van Oirschot is kind aan huis en tracht haar te bewegen te publiceren. Wanneer hij een kast opent, vallen er veel beschreven velletjes papier uit. Uiteindelijk gaat zij overstag  maar zij heeft altijd een bloedhekel aan publiciteit gehad. Zij wilde gewoon de dingen doen die zij fijn vond, dichten en kleine figuurtjes met divers materiaal in elkaar zetten. 

Las ik het boek met plezier? Ja en nee. Natuurlijk is het leuk om over al deze mensen te lezen. Maar "iets" maakte dat ik het niet zo leuk vind. Kwam dit doordat het een aaneensluitend feest was met zuippartijen en uitspattingen? Werd er ook gewerkt?

Toevallig kom ik deze site tegen: de-gids/herinneringen-aan-fritzi-ten-harmsen-van-der-beek Maar toen ik Jagtlust eens ter sprake bracht bij Ferdinand Langen, keurde hij het resoluut af. Ik had een gevoelige snaar geraakt. Het was een populair boek, maar veel was bezijden de waarheid. Of het was een tikkeltje respectloos tegenover de betrokkenen. 

Het beeld van het met beschonken schrijvers afgeladen landhuis is overigens niet zozeer de schuld van Annejet van der Zijl, zegt Meijer: “Zij beschikte nou eenmaal niet over alle bronnen.” Zelf was Meijer de eerste die volledige toegang had tot het archief van Harmsen van Beek. De gigantische literaire nalatenschap bestaat uit tientallen dozen, waarvan alleen al elf dozen met honderden brieven, bijvoorbeeld van Charlotte Mutsaers, Cees Nooteboom en Gerard Reve. Ruim twee jaar was Meijer wekelijks te vinden in het Literatuurmuseum om te spitten in de correspondentie en aantekeningen van de dichter. hpdetijd/biograaf-harmsen-van-beek/

Deze kennis maakt dat ik nu echt de biografie moet lezen, wil ik een volledig beeld krijgen

BIOGRAFIEPROJECT 2024

Jagtlust - Annejet van der Zijl

Boekenproject 2014

Boekenproject 2014

Boekenproject 2015

Boekenproject 2015