Voor mijn biografie project 2019 las ik van Onno Blom, "Memoires van een biograaf".
Onno Blom, de biograaf van Wolkers, ontdekte na de dood van Jan Wolkers dat hij "alles" had bewaard. Hoe moest hij daar een biografie uit distelleren? Gedurende het proces van schrijven hield hij een boek met aantekeningen bij. En daaruit is dit boek ontstaan.
Hij vertelt over de eerste ontmoeting met Wolters, hij doorweeft het een en ander met zijn eigen leven. Onno bezoekt zoveel mogelijk alle plekken die belangrijk waren voor Wolkers. Ik heb eerder zijn biografie gelezen en daar al kennis gemaakt met deze plekken. Maar nu dacht ik, ik ga ze eens opzoeken op Google Earth.
Google Earth is een machtig medium. Ineens "sta" ik voor het huis waar Jan als jongeman onderdook tijdens de Tweede Wereldoorlog. Boven in dat zolderkamertje zat Jan dus. Hij was op zich wel blij, want het maakte hem los van de benauwenis van thuis. Hij was een tekenopleiding begonnen en kon op dit kamertje naar hartenlust tekenen.
Overwegingen van Onno Blom mbt de biografie
Ik vind het heel interessant om uit te zoeken wat de theorie is mbt het schrijven van een biografie. Daarom vond ik het leuk om dit boek te lezen.
Otto Blom behoort tot de "rekkelijken" volgens Mathijs van Nieuwkerk. Tot nu toe begrijp ik niet wat er mee wordt bedoeld.
Otto Blom wilde promoveren op de biografie van Jan Wolkers. Hier kun je lezen (heel interessant, schokkend) over de kritiek die de promotiecommissie op de biografie had: mareonline/dan-maar-geen-promotie.
Ik vraag me ook altijd af wat de "held" van een biografie ervan gevonden zou hebben. Jan Wolkers en Otto Blom kenden elkaar. Jan ondersteunde hem bij de beginperiode van de biografie. Ook Karina ondersteunde Otto bij het schrijven de biografie. Hij benoemd met name dat hij, zoals andere biografen, de weduwe niet hoefde te "doden''.
Het geboortehuis van Jan Wolkers, Deutzstraat 7, Oegstgeest
Zijn vader had hier een kruidenierszaak in delicatessen en koloniale waar
1-e lagere school Jan Wolkers
2-e lagere school Jan Wolkers
de Leidsche Houtschool
Jan wilde nooit meer terug keren naar deze school
Alleen heeft hij 1 keer met Karina, zijn vrouw, door een raampje staan gluren
Het vak van biograaf vergeleken met dat van een patholoog-anatoom.
Beschikken over een gezonde wetenschappelijke belangstelling, ongezonde nieuwsgierigheid. Maar het ging verder, eeen voyeur, een parasiet, een bloedzuiger.
Wat gebeurt er op welk moment? Welke feiten geven betekenis?
Als een mol door de papierberg graven. Jan bewaarde alles.
Plaatsen bezoeken en mensen spreken die belangrijk waren voor Jan Wolkers.
Wat voor auto reed Jan Wolkers en wat zegt dat over hem?
Otto Blom: Ik kan het niet laten een verhaal te schrijven, te schrappen en uit te vergroten. De tijd te versnellen en te vertragen. Ik wil Jan Wolkers portret kleur, textuur en structuur geven.
Wanneer je lang werkt aan een biografie begin je erover te dromen. Je begint je te identificeren.
Een biograaf is druk bezig met subsidie aanvragen, "potjes" zoeken.
Een goede detective zijn. Schijnbaar futiele details ontrafelen.
Na Freud wordt er gedacht dat een biograaf het onderbewustzijn van de "held" moet blootleggen.
Onno vond typoscripten, een getypte, maar niet gedrukte tekst, waarvan door sommigen gedacht werd dat ze verkocht waren. De eigenaren hadden dus een duplo.
Oerbron van het werk van Wolkers, de Bijbel.
Zonder vooropgezette moraal.
Ik wilde in zijn huid kruipen
Zijn biografen gedreven door het ontembare verlangen om te ontdekken hoe ze moeten leven?
Ik was het meest geraakt door de levenskunst van Jan Wolkers, zijn vitaliteit.
Biografieproject 2019
Branie, het leven van Mina Kruseman - Annet Mooij "Biografie van een Feministe" - Marja Vuijsje
Claude Debussy - Hartstochtelijk houd ik van muziek Michelle Obama - Mijn verhaal Arthur Japin - Zoals dat gaat met wonderen
Ik bekijk foto's en blader terug in een dagboek
Ik weet nog, het was warm, heel warm en regen
Gelukkig was er dan regen
Ik herinner me, we aten kersen, veel kersen
Zat ik nu veel in de tuin?
Ik weet van andere jaren dat ik het heerlijk vond s'morgens vroeg in de tuin te zitten
Dit jaar was dat minder
Omdat het te warm was?
Wel was ik druk met water geven
En afgevallen blad wegharken
Ik zie veel vlinders
Én libellen
En kikkertjes
Omdat er steeds een mooie rode poes aanloopt
stopte ik met het voederen van de vogels
De moestuinbak
De moestuinbak viel dit jaar erg tegen
De zelf gezaaide tomaten kwamen niet op
De broccoli werd opgegeten door insecten
De uitjes liet ik te lang staan en kwamen ""vies"" uit de grond
De aardbeien waren de uitzondering
Die deden het goed
Buiten wandelen
Deed ik dit nu ook minder?
Te warm?
Ik had me aan het begin van het jaar voorgenomen "sfeer'' te beschrijven in mijn dagboek
Niet echt gedaan
Leukste foto's van de zomer
Langzaam gaan we nu naar de herfst
Ik zoek naar quotes
Does it seem as though September had come? How swiftly summer has fled, and what report has it borne to heaven of misspent time and wasted hours? Eternity only will answer. The ceaseless flight of the seasons is to me a very solemn thought […]
—
Emily Dickinson, from a letter to Abiah Root
It’s September and the bees
are still humming,
drifting from the marigolds;
the sun is still warm on their wings.
It’s September, and the leaves
aren’t changing just yet,
we are all holding on to
the last remnants of summer:
the last time the ice cream truck
sings from the corner,
the last sale for watermelons,
the last chance to fall asleep under the stars.
Ik ben in de ban geraakt van Emily Dickinson. De Amerikaanse dichteres die in Amherst, Massachusetts USA leefde, 1830-1886.Ik raakte geïnteresseerd in haar na het lezen van een gedicht.
To make a prairie
To make a prairie it takes a clover and one bee,
One clover, and a bee. And revery. The revery alone will do, If bees are few.
Ik probeerde eerder al iets over haar te weten te komen, maar dan komt er van alles tussen, werd ik afgeleid door andere dingen. Maar nu heb ik daadwerkelijk 2 boeken over haar gelezen en veel nagezocht op internet.
Zo haalde ik eerst een dun boekje uit de bieb waarin tot mijn verbazing een link gelegd wordt tussen Emily en een Friese dichter, waar ik nooit eerder over hoorde. De diverse hoofdstukken zijn door verschillende schrijvers geschreven. Simon Vestdijk heeft, lees ik, Emily Dickinson's poëzie bekend gemaakt in Nederland.
In het rechtse boekje is 1 van de hoofdstukken gewijd aan de "mannen" van Emily. Ik begrijp dat zij gedichten heeft geschreven waarin zij het woord "master" gebruikt. Wie, o wie is toch die master vragen allerlei geleerden zich af? Met wie had zij toch een liefdesaffaire? In het boek worden wel 9 namen genoemd, 9? Een vrouw in een puriteins stadje in de USA in de negentiende eeuw? Bij het woord master komt direct bij mij Charlotte Bronte naar boven, die haar liefdesbrieven aan haar master stuurde, haar leraar van de Brusselse school die zij bezocht. Er is een link tussen Emily Dickinson en de Bronte zussen. Emily kende de boeken van de Bronte sisters. Deze waren net uitgegeven en toch al zo bekend in de USa, leuk om te weten. Na de begrafenis van Emily Dickinson werd een van de gedichten van Emily Bronte voorgedragen "No Coward Soul is Mine".
Emily Dickinson schreef blijkbaar op alles, ze liet duizenden gedichten na, sommige mooi gebundeld met lintjes erom. Bundeltjes lagen op haar kamer, maar later werden er ook op allerlei andere plaatsen brieven en gedichten gevonden. Ze had haar zus gevraagd om haar brieven te verbranden na haar dood. Maar ze zei niets over de gedichten. Haar zus heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat ze uitgegeven zijn. Dat ging niet zonder slag of stoot.
I'm Nobody! Who are you? I'm Nobody! Who are you? Are you - Nobody - too? Then there's a pair of us! Dont tell! they'd advertise - you know!
How dreary - to be - Somebody! How public - like a Frog - To tell one's name - the livelong June - To an admiring Bog!
Begrijp ik Emily Dickinson nu een beetje beter na het lezen van deze twee boeken? Ik heb niet het idee. Ik weet nu meer over allerlei gebeurtenissen in haar leven, dat wel. Zoals over haar broer die trouwde met Sue, de 3 kinderen die zij kregen. Een van de zoontjes dat zo vroeg stierf, waardoor Emily maanden haar bed niet meer uitkwam. De vriendschap tussen Emily en Sue, Susan Huntington Gilbert Dickinson. De nieuwe buurvrouwMabel Loomis Todddie naast hen kwam wonen en voor zoveel ophef en roering zou zorgen. Eerst vonden de zussen haar erudiet en een aanwinst voor de vriendenkring. Maar, broer Austen en zij kregen een verhouding. Emily en haar zus wisten het niet, of ze wisten het wel, maar wilden het niet beseffen, het verdriet van Sue. Waren Emily en Sue in het begin van hun vriendschap hartsvriendinnen, dit bekoelde aan het eind.
Tijdens mijn zoektocht naar Emily stuit ik ook op websites die willen aantonen dat Emily en Sue een lesbische relatie hadden. Is dit waar, geen idee.
Maar weet ik nu wie Emily was, wat haar dreef? Nog niet. Ik wil nog veel meer lezen. Haar gedichten, haar brieven. De beste biografie die ik op internet las geeft wat meer inzicht. is poetryfoundation/poets/emily-dickinson
Zij hield van tuinieren. Zij hield een herbarium bij wat nog steeds prachtig is. harvard.edu/ Ik hoorde een leuke opmerking op You Tube: "Zij zou genoten hebben van Twitter".
Emily maakte vrienden op de opleidingsinstituten die ze volgde. Zij maakte ook wat reizen met haar vader en zus. Toen zij ouder werd begon zij zich terug te trekken. Bezoekers die het huis bezochten kwam ze niet meer begroeten. Wel stuurde zij vaak iets lekkers met een gedichtje erbij. Ze was wel betrokken, maar wilde geen mensen meer zien. Zij correspondeerde veel, ze stuurde veel kleine briefjes, kleine gedichtjes. (Vandaar de Twitter opmerking.) Zij bakte het brood voor de familie. (Een overeenkomst met Emily Bronte, de Engelse dichteres).
Emily Dickinson publiceerde tijdens haar leven een paar gedichten. Na haar dood vond haar zus dus al die gedichten en was vastberaden ze te publiceren. Het duurde jaren. Het raarste verhaal is wel dat haar gedichten werden geredigeerd, aangepast aan de smaak van de tijd. Je moet toch maar de brutaliteit hebben.
Original wording
I taste a liquor never brewed –
From Tankards scooped in Pearl –
Not all the Frankfort Berries
Yield such an Alcohol!
Republican version
I taste a liquor never brewed –
From Tankards scooped in Pearl –
Not Frankfort Berries yield the sense
Such a delirious whirl!
