Posts tonen met het label Simone de Beauvoir. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Simone de Beauvoir. Alle posts tonen

zondag 3 september 2023

Filosofe van de verwondering........ wat een mooie omschrijving.


Ze geeft ons het vuur en de vrolijkheid van de existentialistische cafés, maar ook 'een zwavelkleurige hemel boven een wolkenzee, de purperen beuk, de witte nachten van Leningrad, de klokken van de bevrijding, een oranje maan boven Piraeus, een rode opgaande zon boven de woestijn' - en al het andere van de intense overvloed van leven, die zich aan mensen openbaart voor zover zij geluk hebben het te kinnen ervaren.

Simone de Beauvoir's memoires maken haar tot een van de grootste intellectuele chroniqueurs van de 20e eeuw en een van de meest toegewijde fenomenologen.

Uit: de Existentalisten van Sarah Bakewell

Bovenstaande beschrijft goed waarom ik zo in de ban ben van Simone de Beauvoir. Haar brieven, o.a. de prachtige brieven die ze aan de Amerikaanse schrijver Nelson Algren, haar geliefde schreef. Door deze brieven en haar memoires begrijp ik wat fenomenologie is. Fenomenologie, de nieuwe opkomende filosofie door Duitse filosofen groot gemaakt net voor WOII. De filosofie die Sartre inspireerde en met hem veel andere schrijvers. Haar beschrijvingen van de natuur, steden, landen die ze bezoekt, wandelingen, mensen met wie ze spreekt. Ze laat ons ruiken, kijken, voelen, ons verbazen, ze laat ons meeleven, ze laat ons duiken in de tijd waarin ze leefde.

Jullie weten dat ik van geschiedenis hou. En het allermeeste hou ik van momenten in de geschiedenis waar mensen bijeen komen en elkaar inspireren. The Bloomsbury Circle, de mensen die Gertrude Stein en Sylvia Beach om zich heen verzamelden, het laboratorium van Ed Rickett, waar John Steinbeck gelijkgestemden tegen kwam, groepen schrijvers en of schilders die ineens iets produceren als reactie op de tijd waarin ze leven. 

Simone had het genie om verbaasd te zijn over de wereld

 Haar hele leven was ze een virtuoos verwonderaar, dat was, schreef ze, de bron van haar literaire fictie

Existentialisten - Sarah Bakewell

Waar Simone een doorbraak mee bewerkstelligde was niet een filosofisch concept. Ze zei altijd dat ze dit nooit gebracht heeft. Maar de Tweede Sekse, dit boek is een mijlpaal. Voor haar waren er al regelmatig schrijvende vrouwen geweest die de achterstand positie van vrouwen aankaarten. George Sand, Jane Austen, Charlotte en Anne Bronte, Virginia Woolf om enkele te noemen. Maar Simone schreef een wetenschappelijk werk, wat voortaan de basis zal zijn van het feminisme, van waaruit de latere feministen ideeën haalden. Ik lees nu de Tweede Sekse, maar het is nogal een pil, een niet gemakkelijk te lezen boek. Wat heeft ze veel uitgezocht, ongelofelijk. 

Ik las het boek ook in de jaren 80. Samen met de boeken van toen jonge feministes. De vrouwen cafés, de vrouwenboekhandels. Waar zat die winkel ook al weer in Arnhem? Ik vind dit: 

Archief Vrouwenboekwinkel Helleveeg, collectie Internationaal Archief voor de Vrouwenbeweging (IAV) in Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis. en stichting met als doel het bestrijden van de onderdrukking van vrouwen door het opzetten van een vrouwenboekhandel in Arnhem waar boeken en tijdschriften werden verkocht geschreven vanuit een emancipatorische en feministische grondslag; de winkel opende in april 1983 in de Bloemstraat te Arnhem, in juni 1986 verhuisd naar de Bentinckstraat; verhuisde begin 1996 naar Nieuwstad 38 en wijzigde toen haar naam in boekhandel Frida, naar de Mexicaanse schilderes Frida Kahlo. 

woensdag 16 augustus 2023

Een gloednieuw idee.................. het existentialisme.


Ik schreef al eerder over Simone de Beauvoir. Ik ben mijn kennis over haar aan het uitbreiden. Een vriendin bracht een van haar boeken mee "de Tweede Sekse", een dikke pil. Wanneer ik daar zo mee bezig ben besef ik dat ik meer wil weten. Natuurlijk is internet een bron van informatie, maar hier wordt ook vaak verwezen naar boeken. Een paar heb ik nu voor mijn verjaardag gevraagd. O.a. de biografie van Sartre en van Nelson Algren, de Amerikaanse schrijver waar de Beauvoir een liefdesrelatie mee had.                                           
HET BEGIN
Een dag die verandering zou brengen in het leven van twee jonge, pas afgestudeerde studenten in de filosofie. Daar zitten ze, Sartre en Simone de Beauvoir, in een Parijs cafeetje, het zijn de midden jaren 30. Hij studeerde af als eerste van zijn jaar, zij als tweede. Een vriend komt bij hen langs en vertelt iets waar ze van opkijken. In Duitsland is een nieuwe filosofie aan het opkomen. Sartre is perplex, hij heeft al zo sterk behoefte aan iets nieuws, iets anders, de bestaande filosofie sluit niet meer aan bij de gebeurtenissen van de afgelopen jaren. De filosofen Kierkegaard en Nietzsche hadden er al een bres in geslagen. Nietzsche stelde "God is Dood". Wat Sartre hoort spreekt hem aan. Hij wil zo graag een nieuwe filosofie beginnen. Is een ander hem nu voor geweest?

  • Sartre beslist naar Duitsland te gaan, hij wil er meer van weten. Hij is 27 jaar. De wereld heeft net een vreselijke wereldoorlog achter de rug. Hij kan nog niet weten dat er een nog vreselijker wereldoorlog aan komt. In Berlijn aangekomen merkt hij wel een dreigende verandering. Hakenkruizen, intimidaties op straat, de nazi's zijn net aan de macht. In deze periode is hij totaal niet politiek bewust, dat zal jaren later komen.
  • Bij terugkomst proberen Sartre en de Beauvoir alle boeken te pakken te krijgen die over deze nieuwe filosofie gaan, de naam, Fenomenologie.
FENOMENOLOGIE
  • De fenomenologie zet zich af tegen het Kantiaanse subjectivisme en keert de blik op de objectieve werkelijkheid. Edith Stein, de heilige fenomenoloog - Filosofie Magazine (klik)
  • Het idee is, we leven in een wereld vol verschijningen. Laten we ons daarop richten, de bestaande filosofie hoeft niet weggegooid te worden, leg het even terzijde en bekijk de wereld door een nieuwe bril.
  • Werkwijze: Naar de dingen kijken en daarna beschrijven. Hierbij gewoonten, vooronderstellingen, overgeleverde ideeën opzij zetten.
  • Wat krijg je dan? Een verschijnsel zoals het zich aan mij voordoet in mijn ervaring. Niet zoals men zegt dat het werkelijk is. Wat men zegt moet ik opschorten, opzijzetten.
  • Fenomenologie herstelt de persoonlijke ervaring. Een korte onderdompeling in de bestudering van fenomenen – ISVW (klik)
EXISTENTIALISME
Vrijheid - Kiezen/ Daden

  • Wanneer je existentialisme hoort denk je aan Sartre. 
  • In de nasleep van Sartres lezing Het existentialisme is een humanisme uit 1945, gepubliceerd in 1946, kwam er enorm veel belangstelling voor Franse schrijvers en denkers die het naoorlogse pessimisme probeerden te verzoenen met de morele opvatting dat de mens meester was over zijn eigen lot en vrij was om zelf de waarde en betekenis van zijn of haar leven te bepalen.
  • Existentialisten geloven dat we zonder doel worden geboren in een wereld die nergens op slaat, maar dat ieder mens het vermogen heeft om zijn of haar eigen betekenis te creëren. Ons individuele doel en onze betekenis wordt ons niet gegeven door Goden, regeringen, leraren of andere autoriteiten.
Sartre formuleerde de basisidee van het existentialisme als l'existence précède l'essence:
Existentie (bestaan) gaat vooraf aan essentie (de zin van het zijn)
  • Om het denken dat ten grondslag ligt aan het existentialisme volledig te begrijpen, moeten we eerst het idee onderzoeken dat het tegenspreekt: essentialisme.
  • Essentialisme is opgericht door de Griekse filosoof Aristoteles die stelde dat alles een essentie heeft, ook wij. Dit idee lijkt te impliceren, of je je er nu bewust van bent of niet, dat je doel in het leven al voor je geboorte is bepaald. En terwijl je je leven leidt, dragen de beslissingen die je dagelijks neemt bij aan het uiteindelijke doel, wat dat ook mag zijn. Dit was duizenden jaren lang een immens populair geloof en gaf veel gewicht aan religieus denken dat de nadruk legde op een almachtige God die elk wezen schiep met een vooraf bepaald plan in gedachten. Als je het met deze gedachte eens was, hoefde je de zin van het leven echt niet uit te dagen of naar je doel te zoeken. God heeft het je al gegeven. Het bestaan ​​gaat aan de essentie vooraf.
  • De existentialistische beweging stelde hierbij de vraag: "Wat als we eerst bestaan?" In die tijd was het een revolutionaire gedachte. Je bent als een schone lei, tabula rasa, en het is aan jou om het doel of de betekenis van je leven te ontdekken. 
  • Deze werkwijze en dit idee zal het moderne leven vorm geven. Alles zal beïnvloed woorden door het Existentialisme en de Fenomenologie. De journalistiek, mode, cultuur, kunsten, feminisme, politiek. 
  • Tijdens WO-II zijn de USSR en de USA kameraden, begin jaren 50 worden het vijanden. 
  • Sartre's vragen: "Welke keuze moet je maken in Europa, ingeklemd tussen de grootmachten, de marxistische USSR en de kapitalistische USA".  
  • Simone zal de fenomenologie toepassen in haar boek de Tweede Sekse, en hiermee een sterkte impuls geven aan het feminisme. 
  •   Het existentialisme – van Sartre tot The Cure | Historia (historianet.nl)

zondag 13 augustus 2023

Simone de Beauvoir en een Indiase blogger.


Vandaag ben ik weer zo blij met internet. Het kan een bron van narigheid zijn, waarbij ik me afvraag waarom ik het me aandoe. Maar dan, zoals nu, vind ik een pareltje. 

Ik ben nog steeds in de ban van Simone de Beauvoir, de Franse filosofe die samen met Sartre het Existentialisme bracht. Een vriendin bracht een van haar boeken mee, de Tweede Sekse, het belangrijkste boek van de Beauvoir. Ik verdiep me in de filosofie van de Existentialisten, hier schrijf ik ook nog een blogje over. Ik zoek ook veel op over de tijd waarin zij leefden, over de mensen om hen heen, over het Parijs van hun tijd. Het lijkt bijna onuitputtelijk, dankzij internet. Steeds ontdek ik weer iets nieuws. Zo ontdekte ik vandaag dat er "ooit een boekwinkel" in Parijs was, de Hune. Het lag tegenover Cafe Les Deux Magots, waar Sartre en Simone hun boeken schreven. Ze moeten vaak in deze winkel zijn geweest, ik ga proberen daar nog wat informatie over te vinden. De boekwinkel hield onlangs op te bestaan. Ik ontdekte het op een filmpje wat ik op You Tube zag. Ik zocht verder en vond deze info. Jullie weten, ik hou van boeken en van boekwinkels. Ik hou ook van geschiedenis. Hierbij een verhaal over een boekwinkel die geschiedenis werd.

En....... ik vond dit op een Indiase site. Hoe mooi is internet.
thedelhiwalla (klik hierop),
De blogger is een toegewijde van soefi Heilige Hazrat Nizamuddin Auliya en auteur Arundhati Roy.

Since 2007, Mayank Austen Soofi has been collecting hundreds of stories taking place in Delhi, through writing and photography, for his acclaimed website The Delhi Walla. Every day, Mayank walks around the city with his camera and notebook to track down the part of extraordinary that exists in the seemingly mundane aspects of urban lives. By exploring and documenting the streets, buildings, houses, cuisines, traditions and people of Delhi, his work is also an attempt to give the megalopolis an intimate voice, and to capture the passing of time in this otherwise restlessly changing city.

Mayank is also a daily columnist for Hindustan Times newspaper, and the author of ‘Nobody Can Love You More: Life in Delhi’s Red Light District’ (published by Penguin) and the four-volume ‘The Delhi Walla’ guidebooks (HarperCollins).

Hij heeft ook een Instagram vol prachtige foto's Mayank Austen Soofi (@thedelhiwalla) • Instagram-foto's en -video's

maandag 12 juni 2023

Biografie project 2023, Simone de Beauvoir - nr.2


Wat is dit een fantastische biografie van Deirdre Bair over Simone de Beauvoir. Ik wil het boek nu echt zelf ook hebben. Tot mijn verbazing zie ik dat het te koop is voor 15 euro. Het verhaal hoe de biografie tot stand is gekomen is al heel mooi.
Het boek leest alsof ik er zelf bij ben, het is de tijdgeest die ze beschrijft en minutieus worden de stappen die Simone de Beauvoir in het leven neemt uitgeplozen. Leuk is ook te weten dat Simone zelf gesprekken met de biografe voerde. Ik geniet van het boek. Ik ken 1 andere biografie die ik net zo mooi vind en dat is Benson's biografie van John Steinbeck.

Ik ben ondertussen bij de tijd na WO II aangekomen. Ik ben nu veel meer te weten gekomen over het karakter van Simone de Beauvoir. Ik las er al wel wat over in de autobiografieën die de Beauvoir zelf schreef, maar nu wordt het me duidelijker. Als kind is ze koppig en kan ze ernstige driftbuien krijgen. Als puber wordt ze plomp en onhandig. Heeft een scherp verstand. Ze wil niet leren naaien of koken. Vader zegt: "je bent lelijk". Altijd als laatste gekozen bij sport en spel op school. Als ze ouder wordt gaat ze er beter uitzien en nog later zal zij worden beschreven als een schoonheid. Ouders kunnen haar geen bruidsschat geven. Ze zal het zelf moeten doen. Simone gaat haar moeder ontwijken en zwijgt. Gevecht met moeder om een "bob" kapsel te mogen. Kinderen die bij de familie van haar vriendin Zaza over haar praten: "Simone is een zielig, arm meisje, met een domme vader die al zijn geld en spullen kwijt is. Zij is ongelovig".

Wanneer ze in de puberteit komt gaat ze naar de bibliotheek, maar wat moeder niet weet ook naar bars. Simone zal haar hele leven een flinke drinker zijn. Ze verdraagt drank goed, maar regelmatig wanneer ze aan haar tax komt zal ze in huilbuien uitbarsten. Ze huurt een kamer bij haar oma, dit om meer vrijheid te krijgen van het rigide huis van haar ouders. Daarna heeft ze in verschillende hotels gewoond, ze huurde hier een kamer. Ze zag ze er onverzorgd uit, vlekken op kleren, ladders in kousen. Mensen omschrijven haar als groot, luidruchtig, onbeheerst met een scherpe stem. Ze weet zich in haar jonge jaren vaak geen houding te geven. Staan 2 mensen te praten, dan mengt zij zich er tussen, zonder zich af te vragen of dit uitkomt.

Zij regelde alles, voor haarzelf, maar vooral ook voor Sartre. Sartre komt vaak met ideeën, maar omdat hij heel weinig praktisch is, organiseert Simone alles. Tickets voor reizen, maar na WO-II beginnen ze een links georiënteerde krant Les Times Modernes. Hij had het idee en het enthousiasme, maar toen het eerste nummer moest verschijnen was hij op reis. Simone moest alles regelen. Het was vlak na WO-II, er was papierschaarste, dus dat moest ze regelen, afspraken met kunstenaars en wetenschappers die stukken voor de krant moeten schrijven, contact met de uitgever etc. Daar kwam bij dat Sartre het moeilijk vond om nee te zeggen. Hij wilde naar anderen niet onaardig zijn. Simone had hier geen moeite mee. Zij hield mensen van hem weg, zorgde dat hij zo comfortabel mogelijk kon leven, kon schrijven, kon denken.

Al lezend komt de vraag bij mij naar boven: "Wanneer Simone nu zou leven zou er dan gedacht worden aan een vorm van autisme?" Ik zoek eens op Google en vind 2 sites. In de biografieën die ik lees komt deze vraag niet naar boven

Boekenproject 2014

Boekenproject 2014

Boekenproject 2015

Boekenproject 2015