Koekjes en het begin van de lente.

De foto maakte ik bij lamplicht

met als resultaat een beetje een rare kleur

Mijn 3/e koekjes probeersel

De eerste keer maakte ik iets wat mierzoet was, wat ging daar een boel suiker in

De 2/e keer was het beter, maar nog niet je van het

Nu probeerde ik een vegan recept

Ik wilde iets maken waar geen suiker in zit

Ik moet zeggen, dit is heerlijk

Er zit o.a. een beetje coconut olie in, hoorden jullie daar eerder over, ik niet

Ik had de eieren al uit de koelkast gehaald

maat toen realiseerde ik me, natuurlijk geen eieren

Twee bananen vervangen de eieren, ja echt

Hier vind je het recept uitpaulineskeuken/havermoutkoekjes-zonder-suiker

Ik had geen cranberry´s, ik verving deze door dadels, hhmmm heerlijk

Ik moet wel eerlijk zeggen dat de meningen over de koekjes verdeeld zijn in dit huis

En in de tuin, ja heus...

Ik zie de eerste vergeet me nietjes

En kijk, bosviooltjes

Ze staan er weer

Deze vind ik zo lief, de struiken staan voor en achter op gemeentegrond

En ieder jaar geven deze twee me als eerste een lentegevoel

There is no such thing as society. Oftewel: De samenleving bestaat niet.

Ik wilde beginnen met mijn 3-e blog over de Donut economie beginnen. Maar al lezend kwamen er vragen op, waar ik eerst een antwoord op wil zien te vinden

• Waarom kozen de inwoners van het UK voor Margaret Thatcher?
• Hoe werd Engeland zoals het nu is?

Ik ben van alles te weten gekomen tijdens het lezen. Hieronder de informatie die ik vond. Maar ik heb nog geen antwoord waarom de mensen haar kozen.

• Waren ze moe van de vele stakingen?
• Een beetje waarom ze nu gekozen hebben voor Boris Johnson? Asjeblieft, laat het over zijn, dan kunnen we verder?
• Trok hen het idee van ondernemerschap aan, een nieuw elan?
• Wat werd mensen vertelt die normaal Labour stemden, zodat zij besloten voor haar te kiezen? 

Ik blijf zoeken naar een antwoord. Ik denk steeds aan wat Geert Mak schreef in zijn boek op reis zonder Charlie, de mensen stemden  tegen hun belangen in. Waarom doen mensen dit? 

Ik begrijp na het onderstaande gelezen te hebben dat de industrie in Engeland gebroken werd. Was dit de tijd dat de industrie verhuisde naar de lage loon landen? Een verklaring die ik ergens las waarom onze rivieren weer schoon werden en de bomen niet meer verzuurden. Er ontstond enorme werkloosheid. Er ontstond een diensteneconomie.

• Eind jaren '40 werden, geheel in de geest van het Keynesianisme, veel Britse bedrijven genationaliseerd door de Labour-regering van Clement Attlee. De overheid ging zich sindsdien actief bemoeien met de economie, aangezien een klassieke benadering (laissez-faire) van de economische problemen, die de Grote Depressie met zich meebracht, niet had geholpen. Tevens werd er een systeem van sociale zekerheid ingevoerd. 
• Het verliezen van koloniën en de lastendruk, die de welvaartsstaat met zich meebracht zorgden aan het einde van de jaren '60 voor nieuwe economische problemen: de economische groei bleef achter bij die van economieën op het Europese vasteland en de Britse economie kreeg te maken met een hoge inflatie. In de jaren '70 werden de problemen verergerd door de oliecrisis, die ervoor zorgde dat de inflatie steeg en de economie in een recessie kwam. Er ontstond werkloosheid en ook nu waren het de noordelijke industrieregio's, die het zwaarst onder de recessie te lijden hadden. 
• 1973 trad het Verenigd Koninkrijk toe tot de Europese Economische Gemeenschap. Het is tegen deze economische en politieke achtergrond, dat Margaret Thatcher  1979 de verkiezingen won. Zij begon meteen met het doorvoeren van hervormingen in neoklassieke zin. De bemoeienis van de staat met de economie werd teruggebracht en begin jaren '80 werden de meeste staatsbedrijven geprivatiseerd. Thatchers hervormingen pakten niet goed uit voor oude en inefficiënte bedrijven in het noorden van Engeland en het Verenigd Koninkrijk deïndustrialiseerde. Hierdoor liep de werkloosheid verder op. De hervormingen van Thatcher riepen dan ook weerstand op van de vakbonden, wier macht ze wilde breken.
•  Halverwege de jaren 80 begonnen Thatchers hervormingen hun vruchten af te werpen. De Britse economie werd steeds meer een moderne diensteneconomie en begon weer te groeien. Toch was de welvaartsgroei ongelijk verdeeld. Vooral het zuiden van Engeland en Londen profiteerden van de nieuwe hoogconjunctuur, terwijl het noorden van Engeland achterbleef nu het geen industrieel hart meer had. In de jaren 90 werd Thatchers strakke monetaire beleid, dat gericht was op het bestrijden van inflatie, gehandhaafd en ook de regeringen van Tony Blair zetten haar beleid in iets gematigder vorm voort. 
  

1. Ze veranderde de Conservatieven van een partij voor de betere standen tot een volkspartij.
2. Ze gaf ondernemers alle ruimte.
3. Ze liberaliseerde de arbeidsmarkten. Het leidde tot een explosie van het aantal werklozen.
4. Thatcher's ideaal: Het vrije individu dat zijn eigen keuzen maakt en niet afhankelijk wil zijn van de staat.
5.  Omdat huizenbezitters vaker geneigd zijn conservatief te kiezen, zette ze een plan in werking om zoveel mogelijk huurhuizen te verkopen. Het idee dat een natie, een samenleving, moet zorgen voor betaalbare huizen voor iedereen paste niet in haar ideologie. 
6. Het Verenigd Koninkrijk was dan wel lid geworden van de Europese Gemeenschappen. Haar "I want my money back" leidde na zeer harde onderhandelingen tot compenserende maatregelen op sociaal terrein en in de landbouwbijdragen voor Europa.  In1988 keerde ze zich tegen een federaal Europa en meer bevoegdheden voor Brussel. 
7. In het Verenigd Koninkrijk is deze vorm van belasting bekend als poll tax. In 1989 wilde Margaret Thatcher de Community Charge invoeren, een vorm van poll tax die bestond uit een vast bedrag per hoofd van de bevolking, zij het met reducties voor studenten en werkzoekenden. In praktijk betekende dit dat huishoudens met veel kinderen aanzienlijk meer belastingen moesten betalen dan bijvoorbeeld alleenstaanden of kinderloze koppels. Dit leidde tot hevig verzet en burgerlijke ongehoorzaamheid: huurders van tijdelijke accommodatie negeerden de belastingaanslagen en verhuisden zonder een nieuw adres mede te delen. 
8. In 1979 betaalden de Britten over elke penny die ze verdienden boven de 24 duizend pond 83 procent inkomstenbelasting. Margaret Thatcher, vandaag overleden op 87-jarige leeftijd, verlaagde het tarief tot 40 procent. Daarna is het nimmer meer verhoogd. volkskrant
9. Haar populariteit daalde naar een dieptepunt en ze werd de meest gehate premier in de Britse geschiedenis. In 1983 was de industriële productie met 30 procent gedaald. Maar Thatcher vond het een noodzakelijk kwaad om te kunnen hervormen.
10.  Als Hogerhuislid keerde zich tegen het Verdrag van Maastricht en riep al heel snel op tot ingrijpen in Bosnië. 'Wat daar gebeurt doet denken aan de ergste excessen van de nazi's, zei ze al in augustus 1992

• Een verharding van de samenleving, een sterk toegenomen ongelijkheid
• Een ongebreidelde commercialisering 
• Een programma van privatiseringen dat niet altijd even geslaagd 
• Niet de ambitieuze gewone man profiteerde er het meest van, maar het grote bedrijfsleven en vooral de financiële wereld. Bij de kredietcrisis bleek die precies te hebben gedaan wat Thatcher de collectieve sector altijd verweet: een feestje vieren op andermans kosten.

Boekenproject 2020. De Donut economie Kate Rawish.

clubofrome/blog

De Mont Pelerin Society, met haar neoliberale ideeën kreeg vanaf de 80-er jaren voet aan de grond via politieke leiders als Thatcher, Reagan en Lubbers. trouw/friedrich-hayek 

De belangrijkste ideeën

• Groei
• Vrije markten reguleren allerlei vraagstukken
• Eerst wordt het slechter, voor groepen mensen, daarna wordt het beter
• De natuur is onuitputtelijk, ook hier zorgt de markt het voor evenwicht
  

In diezelfde tijd kwam de Club van Rome bij elkaar.  Dit is een particuliere stichting die in april 1968 werd opgericht door Europese wetenschappers, om hun bezorgdheid over de toekomst van de wereld voor het voetlicht te brengen. De Club van Rome kreeg in één klap bekendheid met het rapport Grenzen aan de groei uit 1972, auteur Donella Meadows,  een Amerikaans wetenschapper aan het MIT en een pionier op het gebied van milieukunde. 

De wereldwijde economische ontwikkeling bracht een ongekende vooruitgang. In de periode die de Great Accelaration wordt genoemd is tussen 1950 en 2010 de wereldbevolking verdrievoudigd. Economische efficiency, productiviteit en groei leek het antwoord om de duurzame ontwikkelingsdoelen Sustainable development Goals, van de Verenigde Naties te halen. rijksoverheid/Sustainable Development Goals. Maar, er zijn nu problemen waar het geen antwoord op heeft.

• Het boek Kapitaal in de 21ste eeuw (oorspronkelijke titel: Le Capital au XXIe siècle) van de Franse econoom Thomas Piketty, sloeg in 2013 in als een bom. Het boek behandelt de sociale inkomensongelijkheid en vermogensongelijkheid, en het verloop daarvan sinds de 17e eeuw. De voorbije 30 jaar heeft de USA een economische groei gekend van 1 a 2 %. Twee derde van die groei is naar de top 1 procent van de bevolking gegaan, dus bleef er voor de andere 99 procent maar weinig over. In 2013 stegen de lonen aan de top hard. Er is geen enkele aanwijzing dat extreem hoge lonen tot betere prestaties zouden leiden. Groei noch productiviteit gaat erdoor omhoog.   trouw
• Klimaat verandering, ontbossing, uitputting van de grond, vervuiling van de oceanen.

De opdracht voor de 21-eeuw is, het creëren van economieën die menselijke voorspoed bevorderen, ingebed in de samenleving en in de natuur. 

twitter/KateRaworth

Systeemdenken

Steeds meer economen gaan denken in termen van evolutie/economie, complexiteitseconomie. Het systeemdenken neemt toe. Het onderzoekt hoe de relaties tussen de vele onderdelen van een systeem het gedrag van het gehele systeem beïnvloeden.

• Economie inbedden in de biosfeer
• De economische stabiliteit loopt gevaar als hulpbronnen in handen komen van en te kleine groep
• Inkomen, macht, rijkdom en tijd verdelen
• Herverdeling van inkomen, grond en bronnen van rijkdom. Gemeenschapsbezit bevorderen.
• Het privilege om geld te scheppen weghalen bij commerciële banken
• Inzetten van complementaire valuta
• Cooperaties opzetten
• Belasting op arbeid vervangen door belasting op niet duurzame hulpbronnen
• Basisinkomen
• Open source bevorderen op het gebied van ideeën en design. 

Regeneratieve Economie

Het is nodig over te gaan naar een circulaire, regeneratieve en op herstel gerichte economie. Er moeten in de industrie, landbouw, visserij, bosbouw modellen ontworpen worden die circulair zijn en waarin zowel technische als biologische materialen voortdurend stromen: aan de ene kant blijven metalen en polymeren in kringen rondgaan en worden ze steeds opnieuw ingezet zonder aan kwaliteit in te boeten, terwijl aan de andere kant organische elementen weer veilig aan de natuur worden toevertrouwd om opnieuw natuurlijk kapitaal te helpen opbouwen. Producten moeten zo ontworpen worden dat ze eenvoudig uit elkaar kunnen worden gehaald en schadelijkheid wordt geëlimineerd. Gebruikte producten worden niet meer tot afval maar worden opnieuw verwerkt. 

De Donut-economie in een model

• De buitenste ring van de donut geeft de ecologische grenzen van onze planeet weer: het ecologische plafond, waar we niet doorheen mogen gaan. Negen indicatoren geven aan of we binnen die grenzen blijven.
• In de binnenste ring staan elf basisvoorzieningen, waar ieder mens recht op heeft. Dit is het sociale fundament waar we aan móeten voldoen.

En toen zag ik opeens......

Ze zijn open

Ze staan er al een paar weken 

Maar hun kopjes bleven dicht

Toen ik even naar buiten liep zag ik een veld vol kleurige krokusjes

Heb ik er lang geleden 1 in de grond gestopt?

Ik weet het niet meer,  het worden er steeds meer

Ook op de aangrenzende gemeentegrond staan  ze

Tot aan het water

En dan deze schoonheid, heb ik zeker niet geplant, is spontaan gekomen

Ieder jaar opnieuw kijk ik naar haar uit

Is ze er weer?
Ze staat op de hoek van ons huis
Ik zie haar wanneer ik naar buiten en naar binnen ga

En ja, gelukkig...… ze is er ook nu weer

Eindelijk heb ik een wintergevoel

Te danken aan de storm die winterkleuren met zich meebrengt en hagel

De viooltjes bloeien

Winterkleur

Voor mijn boekenproject 2020 las ik de Donut Economie van Kate Raworth.

Ik vertel over dit boek in 3 blogs

1. Economie die heden ten dage geldt, waar komt dit vandaan, de denkbeelden, welke economen horen hierbij
2. Moderne economische theorieën
3. En inspirerende mensen waarover ik in dit boek lees

Kate Raworth begint haar boek met de verschillende economische ideeën en systemen die de Westerse wereld voortbracht. Die met de meeste invloed op de huidige tijd bespreek ik hier.

De Keynesiaanse school 

Er is een stroming in de economische wetenschap, gebaseerd op de ideeën van de Engelse econoom John Maynard Keynes. Varianten van de keynesiaanse economie waren van 1945 tot ca. 1980 de dominante stroming in de economische wetenschap en de inspiratie voor veel economische politiek.

Overheidsinvesteringen

De aanhoudende Britse recessie in de jaren 30 liet zien dat een economie zich soms niet vanzelf herstelt, maar lang in een krimp kan vastzitten. Het probleem was te weinig vraag, volgens Keynes. De bevolking besteedt door alle werkloosheid minder of laat uit onzekerheid het geld minder rollen. En omdat de vraag laag blijft, nemen werkgevers geen nieuw personeel aan, hoe laag de lonen ook zijn.

Alleen de overheid kan die vraaguitval verhelpen. Door de rente te verlagen, zodat werkgevers goedkoper lenen. Of door belastingverlagingen, zodat burgers meer geld overhouden. Maar onzekere werkgevers en consumenten kunnen dat extra geld oppotten. Daarom is het beter, stelde Keynes, om de overheid direct extra geld te laten uitgeven, het liefst aan publieke werken. Dan wordt het geld helemaal in de economie gepompt.

Het is goed als de overheid daarvoor het begrotingstekort tijdelijk laat oplopen. Publieke werken helpen mensen aan werk die meer te besteden hebben en zo de vraag opkrikken. Omdat ze ook meer belastingen afdragen, betalen publieke werken zichzelf deels terug. Zodra de economie volop draait kan de overheid de tekorten weer wegwerken via belastingverhogingen. de-econoom-die-het-westen-uit-de-crisis-hielp

In de jaren vijftig  omarmden Europa en Amerika het keynesianisme. Zij ontwikkelden zich tot gemengde economieën, waarin privé-initiatief en overheidsbeleid elkaar versterken. In de optimistische jaren zestig geloofden beleidsmakers dat de overheid de economische cyclus van expansie en krimp kon temmen en volledige werkgelegenheid kon garanderen. Terwijl Keynes tekorten een tijdelijk kwaad noemde, riepen zijn volgelingen dat semipermanente tekorten geen punt waren. 

Neo liberalisme

Maar in de jaren zeventig werd de keynesiaanse consensus doorbroken. In 1947 kwam een kleine groep economen bijeen in Zwitserland, Mont Pelerin. Zij schreven hier een economisch verhaal waarvan ze hoopten dat het het dominante verhaal zou worden. Deelnemers

Friedrich Hayek, Frank Knight, Karl Popper, Ludwig von Mises, George Stigler and Milton  Friedmants. Hun grote moment kwam in 1980 toen Margaret Thatcher en Ronald Reagan het neoliberale scenario op het internationale toneel bracht. In het campagneteam van Reagan zaten 20 leden van deze club, ook Thatchers minister van financiën was lid. Mont Pelerin Society.

Hun ideeën:

• De markt is efficiënt en moet ruim baan krijgen
• Het bedrijfsleven is innovatief en moet de leiding krijgen
• De financiële markten zijn onfeilbaar en moeten vertrouwd worden
• Handel levert win/win situaties op en dus moeten de grenzen open
• De staat is incompetent en moet zich nergens mee bemoeien
• De aarde is onuitputtelijk, zodat je kunt pakken wat je wilt, zolang de markten maar hun werk doen. 

Onbelangrijk zijn 

• Het gemeenschapsbezit gemeenschappelijke hulpbronnen, bossen, visgronden, grasland etc. moeten verkocht worden aan particulieren
• De maatschappij bestaat niet en kan genegeerd worden. Er bestaan alleen individuen.
• Het huishouden is iets van het gezin en kan aan vrouwen worden overgelaten. Het levert arbeid, maar onbetaald.
• De aarde, de natuur, het milieu 

Neoliberalisme

Het BBP

In 1932 gaf het Amerikaanse Congres de opdracht om berekeningen op te leveren over de ontwikkeling van het nationaal inkomen over de periode 1929-1931. Doel hiervan was om tot een betrouwbaar model te komen die de regering in de toekomst in staat zou stellen om tijdig en effectief beleid te kunnen voeren bij economische tegenspoed. Kuznets theorie werd omarmd door president Roosevelt.

Simon Kuznets ontwikkelde de voornaamste toetssteen voor economen en politici in deze tijd. Het is het BBP, Bruto Binnenlands product. BBP, de totale marktwaarde van alle goederen en diensten die in een jaar tijd in een land zijn geproduceerd. Vooral belangrijk, het BBP moet groeien. Economische groei is een toename van economische activiteit vergeleken met een eerder meetpunt. De meest gebruikte indicator is de procentuele toename van het bruto nationaal product (BNP) of bruto binnenlands product (BBP) per hoofd van de bevolking over een bepaalde periode (maand, kwartaal of jaar). 

GROEI is het axioma van de heersende economische theorie

Waarom? Dit is het idee:

• Groei is een middel tegen werkloosheid
• Groei is een middel tegen staatsschuld
• Groei is een middel tegen een onevenwichtige betalingsbalans
• Politici willen een hogere belastingopbrengst zonder verhoging van de belasting, ze willen zelfs belastingverlaging kunnen beloven, groei zorgt daarvoor.
• De financiële sector streeft naar maximaal rendement. 
• Commerciële banken creëren geld als schuld met rente, dus het moet met meer geld worden terugbetaald. 
• Bedrijven willen winst uitkeren aan hun aandeelhouders. 
• Groei geeft nationale veiligheid.
• Armoede kunnen bestrijden zonder herverdeling.
• Groei klinkt als VOORUITGANG

Kuznets leerde ook wiki/Kuznetscurve

• Bij vooruitgang is ongelijkheid onvermijdelijk. Het moet eerst beroerder worden, voordat het beter kan gaan en beter wordt door economische groei. Blijkbaar is dit ook een axioma geweest de afgelopen tientallen jaren.